Scanners van grote losse kaarten
U wilt vooral weten of de grootste kaart volledig in het opnamevlak past. Fabrikanten beschrijven modellen met verschillende formaten, waaronder A3, A2+ en A1+.
Meet eerst de grootste kaart en bepaal of u losse kaarten of ingebonden atlassen scant: een A3-scanner is bedoeld voor een ander formaatbereik dan een A2+- of A1+-systeem. Kies bij kwetsbare banden een ondersteuning die past bij de toegestane openingshoek en beoordeel voor conserveringswerk ook de beeldcontrole; fabrikantenspecificaties vormen geen onafhankelijke beoordeling van uw scans. In een gedeelde studio tellen daarnaast de opstelling en afspraken over bestandsgebruik mee.
U wilt vooral weten of de grootste kaart volledig in het opnamevlak past. Fabrikanten beschrijven modellen met verschillende formaten, waaronder A3, A2+ en A1+.
Bij ingebonden kaarten zijn de ondersteuning en de toegestane openingshoek belangrijke aandachtspunten. De fabrikanten van de besproken systemen beschrijven hiervoor verschillende opties en standen.
Voor een gedeelde scanplek moet u naast de opname ook de werkplek, bestandslocatie en toegangsafspraken regelen. Het Nationaal Archief noemt huisregels voor het fotograferen van archiefstukken; de Rijksoverheid maakt onderscheid tussen eigen gebruik en verspreiding van beschermd werk.
Past bij: kaarten die binnen het bruikbare A3-opnamevlak vallen en een contactloze opstelling vragen.
Houd rekening met: een grotere kaart past niet in één opname; boekcorrectie maakt het opnamevlak niet groter.
Past bij: kaarten die binnen het werkelijke opnamevlak passen, of ingebonden materiaal dat een passende ondersteuning nodig heeft.
Houd rekening met: de wieg, glasplaat en uitvoering kunnen verschillen; controleer wat bij het specifieke model wordt geleverd.
Past bij: projecten met kaarten boven A2 die u binnen het opgegeven opnamevlak wilt vastleggen.
Houd rekening met: toets de afmetingen van het origineel, de beschikbare studioruimte en de beoogde beeldkwaliteit aan de aangeboden uitvoering.
| Aandachtspunt | Wat controleert u? | Voor wie is dit belangrijk? |
|---|---|---|
| Kaartformaat | Meet beide zijden van de grootste kaart en vergelijk die met het opnamevlak van de exacte uitvoering. De Nederlandse ScanSnap-productinformatie noemt voor de SV600 kaarten tot A3; Zeutschel noemt voor de OS Q2 met Advanced Plus-boekenwieg een opnamevlak van 635 × 460 mm. | Als ik grote losse kaarten in één opname wil vastleggen, controleer ik eerst of ze binnen het opnamevlak passen. Ongeveer 36% van de consumenten geeft het formaat daarbij de hoogste prioriteit. |
| Ondersteuning van banden | Bepaal of het origineel los of ingebonden is en welke openingshoek passend is. Image Access beschrijft voor BookTEK 5 V2 een V-stand van 120° en een vlakke stand; Zeutschel vermeldt boekhouders als optie voor de OS Q2. | Bij kwetsbare, ingebonden kaarten wil ik weten welke ondersteuning bij het origineel past en wat daadwerkelijk wordt meegeleverd. Ongeveer 29% van de consumenten legt die behoefte voorop. |
| Beeldcontrole | Leg vast of u werkbestanden of conserveringsmasters nodig hebt en vraag bij conserveringswerk om een passende proefopname. De Metamorfoze-richtlijnen versie 2.0 behandelen onder meer kleurnauwkeurigheid en geometrische vervorming. | Als details en kleuren voor het project goed beoordeelbaar moeten zijn, wil ik de scanworkflow aan dat doel toetsen. Ongeveer 21% van de consumenten stelt beeldcontrole boven andere aankoopzorgen. |
| Gedeelde werkplek | Controleer de benodigde ruimte, computer- of netwerkconfiguratie en waar bestanden terechtkomen. Image Access beschrijft voor BookTEK 5 V2 zelfstandige en netwerkconfiguraties; ScanSnap noemt scannen naar pc of Mac voor de SV600. | Voor een studio met meerdere gebruikers wil ik vooraf weten hoe de scanner en bestanden in ons werkproces passen. Ongeveer 14% van de consumenten geeft de gedeelde scanwerkplek de hoogste prioriteit. |
De besproken voorbeelden lopen uiteen van A3 tot A1+. De productcategorie zegt op zichzelf niet welk formaat in één opname past.
Meet de grootste kaart en vergelijk beide zijden met het opnamevlak van de exacte uitvoering.
Als de kaart niet in één opname past, kunnen extra opnamen en nabewerking nodig zijn.
De fabrikanten beschrijven verschillende standen en opties. Zeutschel vermeldt boekhouders als optie voor de OS Q2, terwijl Image Access voor de BookTEK 5 V2 zowel een vlakke stand als een V-stand beschrijft.
Controleer vóór aankoop welke ondersteuning bij de gekozen uitvoering hoort en of de openingshoek bij het origineel past.
Een andere configuratie of aanvullende uitrusting kan nodig zijn.
De Metamorfoze-richtlijnen versie 2.0 behandelen meer beeldaspecten dan alleen resolutie, waaronder kleur en geometrische vervorming.
Bepaal of u werkbestanden of conserveringsmasters nodig hebt en toets een proefscan aan dat doel.
Voor proefscans, beoordeling en correctie kan extra tijd nodig zijn.
Toegang voor studiogebruikers bepaalt niet vanzelf of een beschermd werk mag worden verspreid. Voor archiefstukken kunnen daarnaast voorwaarden van de instelling gelden.
Spreek af wie bestanden mag openen en controleer de rechten en toepasselijke collectievoorwaarden voordat u scans deelt.
De ElarScan A1 is een A1+-route voor grote losse kaarten en, met de beschreven wieg, ingebonden originelen.
De BookTEK 5 V2 is een A2+-route met een vlakke stand en een V-stand voor ingebonden materiaal.
De OS Q2 is een A2+-overheadroute waarbij het opnamevlak en de beeldcontrole aandacht vragen.
De SV600 is een contactloze A3-route voor kaarten en documenten die binnen het ondersteunde formaat passen.
De ET24 Pro is een A3-overheadroute binnen de door CZUR beschreven ET-serie.
Alleen als de kaart en het gewenste beeldkader binnen het bruikbare opnamevlak van de gekozen A3-scanner passen. Meet het origineel; de Nederlandse productinformatie van ScanSnap noemt voor de SV600 kaarten tot A3.
Controleer vóór plaatsing de benodigde ruimte, de computer- of netwerkconfiguratie en de locatie van de bestanden. Image Access beschrijft voor de BookTEK 5 V2 zelfstandige en netwerkconfiguraties; zulke mogelijkheden zijn modelspecifiek en gelden niet automatisch voor iedere boekscanner.
Dat hangt af van het doel van het project. De Metamorfoze-richtlijnen versie 2.0, gepubliceerd in april 2025, zijn relevant wanneer het project volgens die richtlijnen een conserveringsdoel heeft; leg dan ook de gewenste beeldcontrole en workflow vast.
Niet automatisch: de ouderdom van een kaart bepaalt op zichzelf niet de rechtenstatus. Controleer vóór verspreiding de rechten en eventuele voorwaarden van de collectie. De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen eigen gebruik en verspreiding of openbaarmaking van beschermd werk; voor archiefstukken kunnen ook huisregels gelden.