Beheerder van gebonden partituren
Je wilt boeken en kwetsbare partituren vastleggen zonder ze volledig plat te drukken. De scanmethode en de correctie bij de bindrand spelen mee in je keuze.
Voor veel gebonden of kwetsbare partituren ligt een overhead-boekscanner met correctie van gebogen pagina’s het meest voor de hand; voor losse A3-vellen kan een documentcamera geschikter zijn, terwijl een A4-vlakbedscanner past bij kleinere losse stukken. Controleer het formaat en de leesbaarheid van een proefscan en regel vóór verenigingsbreed gebruik van beschermde bladmuziek de benodigde toestemming of licentie.
Je wilt boeken en kwetsbare partituren vastleggen zonder ze volledig plat te drukken. De scanmethode en de correctie bij de bindrand spelen mee in je keuze.
Je verwerkt regelmatig stapels losse bladmuziek en wilt nagaan of het grootste vel in één opname past en of de werkwijze praktisch vol te houden is.
Je wilt scans ordenen en bruikbaar maken voor leden. Denk naast leesbaarheid ook aan de rechten op het materiaal en aan het verschil tussen tekstherkenning en herkenning van muzieknotatie.
Bepaal eerst of je vooral gebonden partituren of losse vellen scant. Toets daarna het grootste formaat, de gewenste digitale uitvoer en de rechten voor het beoogde gebruik binnen de vereniging.
| Aandachtspunt | Wat controleer je? | Voor wie speelt dit vooral? |
|---|---|---|
| Gebonden of kwetsbare partituren | Vergelijk de scanmethode en krommingcorrectie; maak een proefscan van een representatieve dubbele pagina. | Als ik gebonden of kwetsbare partituren wil vastleggen zonder ze plat te drukken, let ik vooral op de bindrand en leesbaarheid; ongeveer 28% van de consumenten heeft het scannen van gebonden muziek als hoofdprioriteit. |
| Rechten en toegang | Breng vóór de scan in kaart welke werken beschermd zijn, wie toegang krijgt en welke toestemming of licentie voor dat gebruik geldt. | Wil ik een digitaal archief rechtmatig met leden gebruiken, dan wil ik eerst weten wat voor ons repertoire en onze toegang is toegestaan; ongeveer 22% van de consumenten geeft rechten en toegang de hoogste prioriteit. |
| Verwerking van veel pagina’s | Test een complete partituur, inclusief paginavolgorde en export; opgegeven scantijd per pagina is niet hetzelfde als de totale workflow. | Als vrijwilligers een grote stapel moeten verwerken, wil ik weten hoeveel tijd positioneren, controleren en ordenen kost; ongeveer 22% van de consumenten zet de doorvoer van veel pagina’s voorop. |
| Grote losse vellen | Meet het grootste vel en controleer zowel het maximale scanformaat als de resolutie bij dat formaat. | Wanneer mijn partijen groot en los zijn, wil ik ze liefst volledig in één opname vastleggen; ongeveer 17% van de consumenten kiest formaat als belangrijkste aandachtspunt. |
| Bewerkbare muzieknotatie | Bepaal of je afbeeldingen of pdf’s nodig hebt, of OMR-uitvoer voor muzieknotatie; beoordeel de omzetting met eigen partituren. | Wil ik de noten na het scannen bewerken of afspelen, dan heb ik meer nodig dan een leesbare scan of tekst-OCR; ongeveer 11% van de consumenten stelt bewerkbare muzieknotatie voorop. |
Een apparaat dat op vlakke losse pagina’s is gericht, is niet automatisch geschikt voor gebonden partituren. De opname van een gebogen pagina kan nabewerking vragen.
Leg vóór aankoop zowel een los groot vel als een representatieve gebonden pagina onder het beoogde apparaat en beoordeel de scan.
Doorzoekbare tekst of een Word-bestand bewijst niet dat de scanner noten omzet naar bewerkbare muzieknotatie.
Kies op basis van de gewenste uitvoer: een beeld-pdf om te lezen of een afzonderlijk beoordeelde OMR-workflow voor het herkennen van noten.
Het bezit van papieren exemplaren geeft niet vanzelf toestemming om beschermde bladmuziek voor de vereniging te kopiëren, archiveren of met leden te delen.
Breng eerst het repertoire, de rechthebbenden, de ontvangers en de beoogde toegang in kaart. Regel zo nodig toestemming of een toepasselijke licentie.
Een toepasselijke licentie kan een afzonderlijke kostenpost zijn; de voorwaarden hangen af van de regeling en het gebruik.
De ET-serie is gericht op gebonden boeken; de Shine 800 A3 Pro is bedoeld voor vooral vlakke, losse pagina’s.
De IRIScan Desk 6 Pro is een overheadoptie tot A3 voor een combinatie van documenten en partituren.
De Perfection V39II is een A4-vlakbedscanner voor kleinere losse stukken en incidenteel scanwerk.
De OpticBook 4800 biedt een vlakbedbenadering met boekrand voor gebonden materiaal tot ongeveer A4-formaat.
Niet alleen omdat de vereniging de papieren exemplaren bezit. Auteursrecht.nl geeft aan dat voor kopieën van bladmuziek voor een heel koor toestemming van de rechthebbenden nodig is. FEMU beschrijft licenties voor bepaalde vormen van gebruik namens aangesloten rechthebbenden; controleer de dekking voor het eigen repertoire en de beoogde toegang.
Ga daar niet automatisch van uit. De KNMO beschrijft voor haar verenigingsregeling dat de vereniging voor ieder lid een origineel exemplaar koopt en daarna een licentie voor aanvullend kopiëren regelt. De bedragen die de KNMO daarbij noemt voor 2022 en 2023 zijn historische tarieven, geen actuele prijsopgave.
Scan eerst een gebonden dubbele pagina en een vel van het grootste formaat dat de vereniging gebruikt. Controleer de bindrand, kleine noten, reflecties, paginavolgorde en de geëxporteerde pdf op het apparaat waarop leden die mogen lezen.
Een vermelding van OCR alleen toont dat niet aan. Voor het herkennen van gedrukte muzieknotatie is OMR bedoeld; Audiveris beschrijft OMR als technologie die notatie uit scans of foto’s omzet naar een digitaal formaat. Controleer de gewenste uitvoer en beoordeel de resultaten met je eigen partituren.
Houd naast de scanner rekening met eventuele rechten of licenties en software die nodig is voor de gewenste workflow. Vraag actuele voorwaarden en bedragen op voor het eigen gebruik; die hangen af van de regeling en de benodigde functies.