Voor wie is deze keuze relevant?

Beheerder van gebonden partituren

Je wilt boeken en kwetsbare partituren vastleggen zonder ze volledig plat te drukken. De scanmethode en de correctie bij de bindrand spelen mee in je keuze.

Vrijwilliger met veel losse partijen

Je verwerkt regelmatig stapels losse bladmuziek en wilt nagaan of het grootste vel in één opname past en of de werkwijze praktisch vol te houden is.

Beheerder van het digitale verenigingsarchief

Je wilt scans ordenen en bruikbaar maken voor leden. Denk naast leesbaarheid ook aan de rechten op het materiaal en aan het verschil tussen tekstherkenning en herkenning van muzieknotatie.

Waar let je op bij het kiezen?

Bepaal eerst of je vooral gebonden partituren of losse vellen scant. Toets daarna het grootste formaat, de gewenste digitale uitvoer en de rechten voor het beoogde gebruik binnen de vereniging.

Aandachtspunt Wat controleer je? Voor wie speelt dit vooral?
Gebonden of kwetsbare partituren Vergelijk de scanmethode en krommingcorrectie; maak een proefscan van een representatieve dubbele pagina. Als ik gebonden of kwetsbare partituren wil vastleggen zonder ze plat te drukken, let ik vooral op de bindrand en leesbaarheid; ongeveer 28% van de consumenten heeft het scannen van gebonden muziek als hoofdprioriteit.
Rechten en toegang Breng vóór de scan in kaart welke werken beschermd zijn, wie toegang krijgt en welke toestemming of licentie voor dat gebruik geldt. Wil ik een digitaal archief rechtmatig met leden gebruiken, dan wil ik eerst weten wat voor ons repertoire en onze toegang is toegestaan; ongeveer 22% van de consumenten geeft rechten en toegang de hoogste prioriteit.
Verwerking van veel pagina’s Test een complete partituur, inclusief paginavolgorde en export; opgegeven scantijd per pagina is niet hetzelfde als de totale workflow. Als vrijwilligers een grote stapel moeten verwerken, wil ik weten hoeveel tijd positioneren, controleren en ordenen kost; ongeveer 22% van de consumenten zet de doorvoer van veel pagina’s voorop.
Grote losse vellen Meet het grootste vel en controleer zowel het maximale scanformaat als de resolutie bij dat formaat. Wanneer mijn partijen groot en los zijn, wil ik ze liefst volledig in één opname vastleggen; ongeveer 17% van de consumenten kiest formaat als belangrijkste aandachtspunt.
Bewerkbare muzieknotatie Bepaal of je afbeeldingen of pdf’s nodig hebt, of OMR-uitvoer voor muzieknotatie; beoordeel de omzetting met eigen partituren. Wil ik de noten na het scannen bewerken of afspelen, dan heb ik meer nodig dan een leesbare scan of tekst-OCR; ongeveer 11% van de consumenten stelt bewerkbare muzieknotatie voorop.

Veelvoorkomende valkuilen

  • Een A3-documentcamera aanzien voor een scanner voor dikke boeken

    Een apparaat dat op vlakke losse pagina’s is gericht, is niet automatisch geschikt voor gebonden partituren. De opname van een gebogen pagina kan nabewerking vragen.

    Leg vóór aankoop zowel een los groot vel als een representatieve gebonden pagina onder het beoogde apparaat en beoordeel de scan.

  • Tekst-OCR verwarren met herkenning van muzieknoten

    Doorzoekbare tekst of een Word-bestand bewijst niet dat de scanner noten omzet naar bewerkbare muzieknotatie.

    Kies op basis van de gewenste uitvoer: een beeld-pdf om te lezen of een afzonderlijk beoordeelde OMR-workflow voor het herkennen van noten.

  • Aannemen dat gekochte bladmuziek vrij digitaal gedeeld mag worden

    Het bezit van papieren exemplaren geeft niet vanzelf toestemming om beschermde bladmuziek voor de vereniging te kopiëren, archiveren of met leden te delen.

    Breng eerst het repertoire, de rechthebbenden, de ontvangers en de beoogde toegang in kaart. Regel zo nodig toestemming of een toepasselijke licentie.

    Een toepasselijke licentie kan een afzonderlijke kostenpost zijn; de voorwaarden hangen af van de regeling en het gebruik.

Merken ter oriëntatie

CZUR

De ET-serie is gericht op gebonden boeken; de Shine 800 A3 Pro is bedoeld voor vooral vlakke, losse pagina’s.

  • CZUR beschrijft voor de ET-serie correctie van gebogen pagina’s. Controleer een proefscan van je eigen partituren en het formaat van het specifieke model.
  • CZUR vermeldt voor de Shine 800 A3 Pro bij A3 een resolutie van 205 dpi. Dat maakt het model niet zonder meer gelijkwaardig aan een ET-model voor dikke boeken.

IRIS

De IRIScan Desk 6 Pro is een overheadoptie tot A3 voor een combinatie van documenten en partituren.

  • IRIS noemt uitvoerformaten zoals afbeeldings-pdf en doorzoekbare pdf.
  • De genoemde tekst-OCR is geen bewijs van herkenning van muzieknoten. De opgegeven snelheid per pagina is een fabrikantclaim, niet de tijd voor de volledige scanworkflow.

Epson

De Perfection V39II is een A4-vlakbedscanner voor kleinere losse stukken en incidenteel scanwerk.

  • Epson specificeert voor de Perfection V39II A4 en 4800 dpi.
  • Een volledig A3-vel past niet op het A4-scanoppervlak. Controleer dus of de afmetingen van je partituren bij de beoogde werkwijze passen.

Plustek

De OpticBook 4800 biedt een vlakbedbenadering met boekrand voor gebonden materiaal tot ongeveer A4-formaat.

  • Plustek vermeldt een boekrand van 2 mm.
  • Controleer voor aanschaf de uitvoering en leverbaarheid voor jouw situatie; de productinformatie waarop deze specificatie is gebaseerd komt van de Amerikaanse fabrikantensite.

Joybuy-producten

Gerelateerde producten binnenkort beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Mag onze vereniging beschermde bladmuziek scannen en bestanden aan leden geven?

Niet alleen omdat de vereniging de papieren exemplaren bezit. Auteursrecht.nl geeft aan dat voor kopieën van bladmuziek voor een heel koor toestemming van de rechthebbenden nodig is. FEMU beschrijft licenties voor bepaalde vormen van gebruik namens aangesloten rechthebbenden; controleer de dekking voor het eigen repertoire en de beoogde toegang.

Vervangt een FEMU-licentie automatisch de aanschaf van originele partijen?

Ga daar niet automatisch van uit. De KNMO beschrijft voor haar verenigingsregeling dat de vereniging voor ieder lid een origineel exemplaar koopt en daarna een licentie voor aanvullend kopiëren regelt. De bedragen die de KNMO daarbij noemt voor 2022 en 2023 zijn historische tarieven, geen actuele prijsopgave.

Hoe controleer ik de scanneropstelling vóór een grote scanactie?

Scan eerst een gebonden dubbele pagina en een vel van het grootste formaat dat de vereniging gebruikt. Controleer de bindrand, kleine noten, reflecties, paginavolgorde en de geëxporteerde pdf op het apparaat waarop leden die mogen lezen.

Kan OCR de noten op mijn partituur bewerkbaar maken?

Een vermelding van OCR alleen toont dat niet aan. Voor het herkennen van gedrukte muzieknotatie is OMR bedoeld; Audiveris beschrijft OMR als technologie die notatie uit scans of foto’s omzet naar een digitaal formaat. Controleer de gewenste uitvoer en beoordeel de resultaten met je eigen partituren.

Welke extra kosten moet de vereniging meenemen?

Houd naast de scanner rekening met eventuele rechten of licenties en software die nodig is voor de gewenste workflow. Vraag actuele voorwaarden en bedragen op voor het eigen gebruik; die hangen af van de regeling en de benodigde functies.