Kies bij coeliakie geen regulier roggebrood, ook niet als het met zuurdesem is gemaakt: rogge bevat gluten en zuurdesem maakt het brood niet glutenvrij. Zoek in plaats daarvan brood met de aanduiding ‘glutenvrij’ op de verpakking; vergelijk daarna of je desem wilt en welke allergenen en bewaarinstructies voor jou van belang zijn.
Wie een alternatief voor regulier roggebrood zoekt, moet rekening houden met de rogge zelf: die bevat gluten. Het Voedingscentrum noemt rogge een glutenbevattend graan. Een brood met een duidelijke glutenvrijvermelding is daarom het uitgangspunt, ook als een stevige of donkere boterham de voorkeur heeft.
Glutenvrij desembrood biedt een andere route dan roggezuurdesem. Vergelijk de gebruikte ingrediënten, de allergeneninformatie en de bewaarinstructies van het brood dat je daadwerkelijk koopt.
Als beide soorten brood in dezelfde keuken worden bewaard en bereid, telt ook wat er na aankoop gebeurt. Het Voedingscentrum waarschuwt dat zelfs een verdwaalde broodkruimel bij coeliakie klachten kan geven.
Bij brood voor iemand met coeliakie komt de glutenvrijvermelding vóór de keuze voor desem of een bepaalde structuur. Kijk vervolgens naar allergenen, bewaren en het voorkomen van kruiscontact thuis.
| Aandachtspunt | Controle bij aankoop | Voor wie telt dit vooral? |
|---|---|---|
| Glutenvrije geschiktheid | Zoek de aanduiding ‘glutenvrij’ op de actuele verpakking; vertrouw bij regulier roggebrood niet op het woord ‘zuurdesem’. | Als ik brood voor iemand met coeliakie koop, wil ik niet afgaan op een desemnaam terwijl rogge gluten bevat. Voor ongeveer 50% van de consumenten weegt aantoonbare glutenvrije geschiktheid het zwaarst. |
| Desem en broodstructuur | Bekijk of het glutenvrije brood met desem is bereid en welke ingrediënten voor de gewenste structuur worden gebruikt. | Ik wil het desemkarakter behouden, maar niet terugvallen op roggezuurdesem. Ongeveer 30% van de consumenten geeft aan die combinatie van glutenvrij brood en desem de hoogste prioriteit. |
| Allergenen en dagelijks gebruik | Lees de allergeneninformatie en bewaarinstructies; bedenk hoe je het brood thuis gescheiden van glutenbrood bereidt. | In een gedeelde keuken wil ik brood kunnen bewaren en klaarmaken zonder kruiscontact, met aandacht voor eventuele andere allergenen. Bij ongeveer 20% van de consumenten staat dat dagelijkse gebruik voorop. |
Rogge bevat gluten. Volgens het Voedingscentrum past regulier roggebrood daardoor niet binnen het glutenvrije dieet dat bij coeliakie nodig is; de bereidingswijze verandert die keuze niet.
Laat regulier rogge- en roggezuurdesembrood liggen en controleer bij een alternatief de glutenvrijvermelding op de verpakking.
Een glutenvrij brood kan daarnaast ingrediënten bevatten die voor iemand met een andere allergie of intolerantie relevant zijn. De onderzochte broden verschillen onder meer in hun vermeldingen over haver, soja en mogelijke aanwezigheid van andere allergenen.
Lees bij iedere aankoop ook de ingrediënten en allergeneninformatie van de gekozen variant.
Ook brood dat glutenvrij is gekocht, kan thuis in aanraking komen met kruimels van glutenbrood. Het Voedingscentrum wijst erop dat een verdwaalde kruimel bij coeliakie klachten kan geven.
Bewaar het brood apart en gebruik schoon of apart keukengerei bij het snijden en roosteren.
De regels die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit beschrijft voor jodium via bakkerszout betekenen niet dat elk brood gejodeerd zout bevat. Ook de aanduiding ‘glutenvrij’ vertelt je dat niet.
Controleer de ingrediëntenlijst van het specifieke brood als de gebruikte zoutsoort voor je keuze van belang is.
De onderstaande kenmerken gelden voor de genoemde broodvarianten, niet voor het volledige assortiment van een merk.
Albert Heijn beschrijft zijn glutenvrije desembrood met maanzaad als een desemvariant met onder meer boekweit, gierst en tijgernoot.
Het bij Jumbo beschreven YAM Desem Brood Glutenvrij van 600 g gebruikt zuurdesem van glutenvrije havervlokken en rijstmeel.
Jumbo beschrijft zijn Lekker Vrij van Gluten Meerzaden Brood als glutenvrij brood op basis van tapiocazetmeel, pitten en zaden.
Nee, regulier roggebrood en regulier roggezuurdesembrood zijn geen geschikte keuze bij coeliakie. Rogge bevat gluten, zoals het Voedingscentrum aangeeft; ‘zuurdesem’ is op zichzelf geen glutenvrijvermelding. Zoek voor een alternatief naar brood dat als glutenvrij is geëtiketteerd.
Voor brood dat in Nederland als ‘glutenvrij’ wordt verkocht, geldt de EU-grens van maximaal 20 mg gluten per kg product zoals verkocht. De Nederlandse Coeliakie Vereniging beschrijft het Crossed Grain-keurmerk als aanvullende controle van ingrediënten en productieproces; kijk of het keurmerk op de verpakking van het gekozen brood staat.
Overweeg onverpakt brood bij coeliakie alleen als de aanbieder duidelijk kan aangeven dat het specifieke brood glutenvrij is. Vraag ook naar de allergeneninformatie: volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit moeten aanbieders van onverpakte levensmiddelen klanten informeren over aanwezige allergenen. Die informatie alleen bevestigt nog niet dat een brood aan de glutenvrije grens voldoet.
Dat kun je niet uit de broodsoort afleiden. De door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit beschreven regels voor jodium via bakkerszout houden geen algemene verplichting in dat ieder brood gejodeerd zout bevat. Kijk naar de ingrediënteninformatie van het brood dat je kiest.
