Voor wie is deze keuze relevant?

Vereniging met losse kaarten tot A3

Wil kaarten in één opname vastleggen en vergelijkt daarom het werkelijke scanvlak met de grootste originelen. Plustek en VIISAN vermelden scanmogelijkheden voor grotere formaten.

Kaartgroep met kwetsbare originelen

Moet de conditie, vouwen en veilige hantering beoordelen voordat vrijwilligers kaarten op de glasplaat leggen. Het Nationaal Archief beschrijft zorgvuldige voorbereiding van originelen.

Groep met grote of gedetailleerde kaarten

Heeft mogelijk deelopnamen nodig voor grote kaarten en wil controleren of kleine tekst en lijnen leesbaar blijven. Metamorfoze en de KB behandelen bij beeldkwaliteit onder meer kleur, bemonstering en geometrische vervorming.

Waar let je op bij aankoop?

Aandachtspunt Wat controleer je? Voor wie is dit belangrijk?
Kaartformaat Meet beide zijden inclusief belangrijke randen en vergelijk ze met het opgegeven scanvlak. Plustek noemt voor de OpticSlim 1180 maximaal 297 × 431,8 mm. Ik wil een kaart in één opname vastleggen zonder belangrijke delen buiten beeld te laten. Ongeveer 33% van de consumenten heeft het passende scanvlak als belangrijkste aankoopzorg.
Leesbaarheid van details Beoordeel een proefscan op kleine tekst, dunne lijnen, kleur en randen. Metamorfoze en de KB behandelen beeldkwaliteit als meer dan alleen resolutie. Als kleine plaatsnamen en symbolen terugvindbaar moeten blijven, wil ik die op een proefscan kunnen beoordelen. Ongeveer 27% van de consumenten stelt de leesbaarheid van details voorop.
Veilig hanteren Beoordeel de conditie per kaart en of die veilig op glas kan liggen. Het Nationaal Archief beschrijft het verwijderen van materiaal dat de glasplaat kan krassen. Bij kwetsbare, gevouwen of gescheurde kaarten wil ik veilig hanteren boven scansnelheid stellen. Ongeveer 20% van de consumenten heeft bescherming van originelen als belangrijkste aankoopzorg.
Werkwijze voor vrijwilligers Controleer ondersteuning voor de groepscomputer en spreek vaste afspraken af voor bestandsnamen en kwaliteitscontrole. Als meerdere vrijwilligers aan dezelfde verzameling werken, wil ik dat scans op een vergelijkbare manier worden gemaakt en gecontroleerd. Ongeveer 20% van de consumenten stelt een herhaalbare werkwijze voorop.

Aankoopvalkuilen

  • Denken dat de aanduiding A3 garandeert dat iedere A3-kaart past

    Het werkelijke scanvlak wordt in millimeters opgegeven; een kaart kan met belangrijke randen buiten dat vlak vallen.

    Meet representatieve kaarten voordat je bestelt en vergelijk beide afmetingen met de specificatie.

  • Een dpi-getal zien als bewijs van archiefkwaliteit

    Resolutie alleen zegt niet of kleine kaartdetails, kleuren en de volledige rand goed worden vastgelegd. Een opgegeven waarde kan bovendien geïnterpoleerd zijn.

    Controleer of de genoemde resolutie optisch is en beoordeel een proefscan van een representatieve kaart.

  • Een documentcamera behandelen als een vlakbedscanner

    De CZUR Shine 800 A3 Pro wordt als documentcamera aangeboden, niet als vlakbedscanner met glasplaat; het is dus geen identiek type product.

    Overweeg een bovenafopstelling alleen als die bij de kaarten en werkwijze van de vereniging past, en controleer het resultaat zorgvuldig.

Merken om te bekijken

Plustek

Biedt vlakbedscanners voor losse kaarten en een CCD-model dat volgens de fabrikant bedoeld is voor materiaal met reliëf.

  • Plustek vermeldt voor de OpticSlim 1180 een scanvlak van maximaal 297 × 431,8 mm en een optische resolutie van 1200 dpi.
  • Plustek noemt voor de OpticPro A320E een CCD-sensor en een grotere scherptediepte. Behandel dat als een claim van de fabrikant en bevestig vóór aankoop de exacte uitvoering en specificaties.

VIISAN

Biedt de VF3120 als A3-vlakbedscanner en de S21 als afzonderlijke A2-bovenafscanner.

  • VIISAN vermeldt voor de VF3120 maximaal 1200 × 1200 dpi optische resolutie en ondersteuning voor Apple Silicon via de macOS ICA-driver.
  • De S21 is geen vlakbedscanner. De genoemde 600 dpi is software-interpolatie, niet optische resolutie.

Epson

De Expression 13000XL en 13000XL Pro laten zien welke formaten bij professionele A3-vlakbedscanners voorkomen.

  • Epson vermeldt voor beide modellen een scanvlak van 310 × 437 mm.
  • Epson Nederland markeert beide modellen als stopgezet. Die productvermelding zegt daarom niet dat ze als nieuwe scanners verkrijgbaar zijn.

Brother

De MFC-J6975DW is een multifunctionele inkjetprinterroute voor groepen die naast scannen ook willen printen en kopiëren.

  • Brother vermeldt scannen tot A3 en een netwerkverbinding.
  • Dit is geen losse vlakbedscanner. Controleer het glasplaatformaat; de printfuncties en cartridges brengen ook andere gebruiks- en onderhoudsoverwegingen mee.

Joybuy-productkeuze

Deze Joybuy-keuze is een A4-vlakbedscanner voor kaarten die binnen het scanvlak passen; grotere kaarten kunnen deelopnamen vragen.

Epson WorkForce DS-1660W A4-vlakbedscanner, zwart en wit

Epson WorkForce DS-1660W A4-vlakbedscanner, 1200 × 1200 dpi, zwart en wit

Kan passen bij kaarten die binnen A4 vallen; beoordeel kwetsbaar papier eerst op de vraag of het veilig op glas kan liggen.

Vlakbedscanner, A4; de producttitel vermeldt 1200 × 1200 dpi.

Bekijk bij Joybuy

Veelgestelde vragen

Is ‘A3’ genoeg om te weten of onze kaart in één keer past?

Nee. Vergelijk beide gemeten kaartafmetingen, inclusief belangrijke randen, met het werkelijke scanvlak. Plustek vermeldt voor de OpticSlim 1180 maximaal 297 × 431,8 mm.

Hoe beginnen vrijwilligers met oude of gevouwen kaarten?

Begin met een beoordeling van de conditie. Het Nationaal Archief beschrijft voorbereiding van vouwen en scheuren en het verwijderen van materiaal dat de glasplaat kan krassen; gebruik dat als voorbeeld van zorgvuldige voorbereiding, niet als opdracht om kwetsbare kaarten zelf te restaureren. Controleer iedere opname daarna op volledigheid en beeldkwaliteit.

Welke werkzaamheden horen naast het scannen bij een kaartproject?

Houd ook rekening met voorbereiding, beschrijving zodat kaarten terug te vinden zijn, opslag en kwaliteitscontrole. Een all-in-one-printer brengt daarnaast verbruiksartikelen voor de printfunctie mee.

Mag onze vereniging gescande kaarten zomaar online zetten?

Nee, het bezit van een papieren kaart geeft niet automatisch toestemming om de scan online te publiceren. Volgens de Nederlandse Auteurswet heeft de rechthebbende in beginsel het recht op verveelvoudiging en openbaarmaking, met wettelijke beperkingen. Bepaal per kaart wie de rechten heeft, of er een licentie geldt en of een uitzondering van toepassing is. Het Nationaal Archief staat hergebruik van zijn eigen scans toe wanneer een downloadknop én een markering voor publiek domein of CC0 aanwezig zijn; die toestemming geldt niet automatisch voor kaarten van de vereniging.