Voor wie is deze keuze?

Beheerders van kwetsbare kaarten

Je beheert originelen met vouwen, losse randen of een conditie die eerst beoordeling vraagt. Bepaal hoe je de kaarten veilig kunt hanteren voordat je een opnamewijze kiest. Het Nationaal Archief beschrijft het beoordelen van de materiële staat als onderdeel van een digitaliseringsproces.

Vrijwilligers die een collectie ontsluiten

Je wilt veel kaarten terugvindbaar maken en de beeldzijde, tekstzijde en beschrijvende gegevens bij elkaar houden. Erfgoed ’s-Hertogenbosch beschrijft vrijwilligerswerk rond het vastleggen van gegevens van prentbriefkaarten.

Beheerders van kaartenalbums

Je kaarten zitten vast in albums en je wilt ze vastleggen zonder de band te forceren. Let op de leesbaarheid bij de rug en beoordeel of het album veilig op een glasplaat kan liggen; een boekrand op een scanner maakt dat niet automatisch verantwoord.

Waarop letten bij het kiezen?

A4-vlakbedscanner

Kies deze route: voor losse kaarten die veilig plat op glas kunnen; maak proefscans van beide zijden.

Houd rekening met: iedere kaart moet afzonderlijk worden geplaatst en omgedraaid.

Documentcamera of overheadscanner

Kies deze route: wanneer kaarten niet op een glasplaat of onder een deksel moeten liggen; controleer of het exacte model geschikt is voor losse kaarten of boeken.

Houd rekening met: licht, reflecties en detail vragen om proefopnamen, vooral bij glanzende kaarten en kleine tekst.

Boekgerichte vlakbedscanner

Kies deze route: voor kaarten of bijschriften bij de rug, als het album veilig op glas kan worden gelegd.

Houd rekening met: een speciale boekrand neemt de noodzaak om de staat van album en band te beoordelen niet weg.

Scanner met automatische invoer

Kies deze route: alleen voor een grote reeks losse kaarten waarvan de staat en afmetingen invoer toelaten.

Houd rekening met: inspecteer de originelen eerst; snelheid maakt kwetsbare kaarten niet geschikt voor een invoermechanisme.

Aandachtspunt Waarop letten bij aankoop Voor wie speelt dit vooral?
Detail en kleur Vergelijk een onbewerkte proefscan met de kaart en controleer fijne tekst, hoeken en eventuele beeldverbetering. Als ik kleine details en de uitstraling van de kaart wil bewaren, vergelijk ik het bestand met het origineel. Ongeveer 33% van de consumenten heeft detail en kleur als belangrijkste behoefte.
Voorzichtig hanteren Beoordeel of de kaart veilig op glas, onder een deksel of door een invoermechanisme kan; maak bij glans een proefopname. Bij kwetsbare randen of vouwen wil ik eerst weten hoe de kaart kan worden vastgelegd zonder onnodige belasting. Ongeveer 27% van de consumenten stelt veilige hantering voorop.
Voor- en achterzijde registreren Controleer of beide zijden herkenbaar bij dezelfde kaart blijven en gebruik vaste bestandsnamen of kaartcodes. Voor groepswerk wil ik beeld, adreszijde en beschrijving makkelijk bij elkaar terugvinden. Ongeveer 20% van de consumenten geeft registratie van beide zijden en de verwerking van een reeks prioriteit.
Kaarten in albums Controleer of het model gebonden materiaal ondersteunt en of tekst bij de rug leesbaar blijft; beoordeel ook of het album veilig op glas kan. Als kaarten vastzitten in een album, wil ik ze kunnen vastleggen zonder de band te forceren. Ongeveer 20% van de consumenten noemt albums als belangrijkste aankoopbehoefte.

Veelgemaakte fouten

  • Een A3-documentcamera automatisch als boekscanner beschouwen

    Een groter opnamevlak betekent niet vanzelf dat een model boeken kan afvlakken. CZUR onderscheidt de Shine 800 A3 Pro voor vlakke losse vellen van de Shine Ultra-lijn, die het merk voor boeken noemt.

    Controleer de functies van het exacte model en test een losse kaart en, als dat relevant is, een pagina bij de albumrug.

  • Scansnelheid kiezen voordat je de kaarten hebt geïnspecteerd

    Automatische invoer is bedoeld voor geschikte losse originelen; kwetsbare, sterk gebogen of beschadigde kaarten vragen eerst om beoordeling. Het Nationaal Archief beschrijft controle van de materiële staat vóór digitalisering.

    Scheid kwetsbare kaarten van stevige losse exemplaren en test de invoer eerst met materiaal dat daarvoor geschikt is.

  • Alleen de beeldzijde bewaren

    Een adres, poststempel of handschrift op de achterkant kan nodig zijn om een kaart te identificeren. Als de twee kanten niet herkenbaar bij elkaar blijven, wordt terugvinden lastiger.

    Gebruik een vaste kaartcode voor beide zijden en houd scans gekoppeld aan de bijbehorende beschrijving.

Relevante merken voor deze scanroutes

Canon

De CanoScan LiDE 400 is een A4-vlakbedscanner voor losse kaarten die veilig op glas kunnen.

  • Canon specificeert een maximale scanmaat van 216 × 297 mm en een optische resolutie van 4800 × 4800 dpi.
  • Deze specificaties bewijzen op zichzelf niet hoe kleurgetrouw een scan van een oude kaart is; controleer een proefbestand.

Epson

De Perfection V39II is een A4-vlakbedmodel; de FastFoto FF-680W is een afzonderlijke lijn met automatische invoer voor geschikte losse originelen.

  • Epson noemt een geïntegreerde standaard voor de V39II en het vastleggen van aantekeningen op achterzijden voor de FF-680W.
  • Automatische invoer is geen bewijs dat kwetsbare kaarten veilig kunnen worden doorgevoerd; beoordeel de staat van de originelen.

CZUR

De Shine 800 A3 Pro is volgens CZUR bedoeld voor vlakke losse vellen tot A3; de Shine Ultra-lijn is afzonderlijk op boekscans gericht.

  • CZUR specificeert voor de Shine 800 A3 Pro 8 MP en 205 dpi bij A3.
  • Volgens de eigen FAQ heeft dit model niet de boekafvlakking die CZUR voor de Shine Ultra-lijn noemt. Beoordeel ook reflecties op glanzende kaarten.

IRIS

De IRIScan Desk 6 Pro is een documentcamera voor onder meer A3-documenten en gebonden materiaal.

  • IRIS vermeldt maximaal 4160 × 3120 pixels en uitvoer naar onder meer JPG en PDF.
  • De genoemde opnamesnelheid is een fabrikantclaim; beoordeel kaartdetail en verlichting met proefopnamen.

Plustek

De OpticBook 4800 is een boekgerichte vlakbedscanner voor gebonden materiaal dat veilig op glas kan worden geplaatst.

  • Plustek specificeert een boekrand van 2 mm en een A4-scan bij 300 dpi in 3,6 seconden.
  • De speciale rand neemt niet weg dat je eerst moet beoordelen of het album veilig op glas kan liggen.

Scanners op Joybuy voor losse kaarten en albums

Deze productselectie omvat een scanner met papierinvoer voor losse kaarten die daarvoor geschikt zijn, een vlakbedmodel met automatische invoer en een overheadscanner voor vlakke losse vellen. Kies op basis van de staat en opbergwijze van de kaarten en controleer proefscans voordat je de volledige collectie verwerkt.

Epson ES-C320W ADF + Sheet-Fed Scanner 600 x 600 DPI A4 Black

Epson ES-C320W ADF + Sheet-Fed Scanner 600 x 600 DPI A4 Black

Past bij een reeks losse kaarten die na inspectie geschikt zijn voor papierinvoer.

A4-scanner met 600 × 600 dpi, automatische dubbelzijdige scans en een rechte invoerroute voor paspoorten en boekjes.

Gebruik de invoer alleen voor kaarten waarvan de staat en afmetingen daarvoor geschikt zijn.

Joybuy
Epson WorkForce DS-6500 Power PDF

Epson WorkForce DS-6500 Power PDF

De combinatie van een vlakbedscanner en automatische documentinvoer past bij losse kaarten die veilig op glas kunnen en geschikte reeksen die je via invoer wilt verwerken.

De opgegeven resolutie is 1.200 dpi horizontaal en verticaal; automatische dubbelzijdige scans en een invoercapaciteit van 100 vellen worden vermeld.

De uitvoer omvat JPG, PDF en TIFF. Beoordeel kwetsbare kaarten afzonderlijk voordat je de invoer gebruikt.

Joybuy
CZUR Shine 800 A3 Pro documentcamera

CZUR Shine 800 A3 Pro documentcamera

De opname van bovenaf is bedoeld voor vlakke losse vellen; controleer proefbeelden op tekst, detail en reflecties.

De productspecificaties noemen een 8 MP-sensor en maximaal 270 dpi bij A4. CZUR specificeert voor dit model 205 dpi bij A3.

Hoogglanzend materiaal, zoals glanzende foto's, wordt afgeraden. Dit model heeft volgens CZUR niet de boekafvlakking van de Shine Ultra-lijn.

Joybuy

Veelgestelde vragen

Moet je beide kanten van een prentbriefkaart scannen?

Scan ook de achterkant als poststempel, adres, handschrift of herkomst relevant zijn voor de collectie. Gebruik een vaste kaartcode om beide bestanden aan elkaar te koppelen. Erfgoed ’s-Hertogenbosch beschrijft vrijwilligerswerk waarbij gegevens over prentbriefkaarten worden vastgelegd.

Hoe begin je zonder kwetsbare kaarten te beschadigen?

Beoordeel eerst de materiële staat en test de gekozen werkwijze met een kleine selectie. Het Nationaal Archief beschrijft controle van de conditie van stukken vóór digitalisering; dat is een procesvoorbeeld, geen garantie dat een bepaald scantype veilig is voor iedere kaart.

Is de hoogste dpi- of megapixelwaarde genoeg om een scanner te kiezen?

Nee, want dpi voor een vlakbedscanner en een maximale cameraresolutie in pixels zijn geen dezelfde meting. Beoordeel een proefbestand op detail, kleur en artefacten. Metamorfoze noemt visuele beoordeling voor de professionele kwaliteitsniveaus die het beschrijft.

Welke tijd vraagt het digitaliseren van een collectie naast het scannen?

Houd ook rekening met het inspecteren, beschrijven en controleren van ontbrekende zijden en bestanden. Controleer vóór aankoop bij het exacte model welke software, aansluiting en ondersteuning nodig zijn.

Mag de vereniging oude kaarten en beschreven achterzijden zomaar online zetten?

Niet zonder de rechten en eventuele persoonsgegevens per kaart te beoordelen. Volgens de Rijksoverheid kan auteursrechtelijk beschermd werk niet zonder toestemming openbaar worden gemaakt; de ouderdom van een kaart stelt op zichzelf niet vast dat het auteursrecht is verlopen. De Autoriteit Persoonsgegevens wijst erop dat een organisatie een grondslag nodig heeft om persoonsgegevens te verwerken. Of een specifieke kaart gepubliceerd mag worden, hangt af van de maker, de rechten en de inhoud.