Inventariseer eerst welke filmformaten in de collectie zitten en maak proefscans voordat je een scanner kiest. Voor vooral 35mm-negatieven past een gespecialiseerde filmscanner; bij meerdere formaten is een model nodig dat die formaten en de bijbehorende houders daadwerkelijk ondersteunt. Kies een zelfstandige JPEG-scanner vooral voor toegankelijke kopieën, en beoordeel voor een archief apart welke bestanden als bewaarbestand dienen en welke beelden gepubliceerd mogen worden.
Voor wie is deze keuzehulp?
Beheerder van gemengde filmformaten
Je ontvangt negatieven van verschillende formaten en wilt vóór de aankoop weten welke formaten en houders de scanner aankan. De Consumentenbond noemt de hoeveelheid materiaal, gewenste kwaliteit en beschikbare tijd als factoren bij de keuze.
Bewaarder van archiefbestanden
Je wilt kunnen controleren wat als bewaarbestand wordt opgeslagen en wat bedoeld is als kijk- of deelkopie. Metamorfoze beschrijft dat onderscheid als onderdeel van preservation imaging.
Verwerker van veel filmstroken
Je weegt minder invoerhandelingen af tegen de tijd voor schoonmaken, controleren en ordenen van bestanden. De Consumentenbond wijst erop dat de hoeveelheid materiaal en de tijd die je eraan wilt besteden meewegen.
Waar let je op bij het kiezen?
Controleer eerst of de scanner de originelen en houders aankan. Bepaal daarna welke uitvoer je wilt bewaren en hoeveel handmatig werk de collectie vraagt.
| Aandachtspunt |
Wat controleer je? |
Voor wie is dit belangrijk? |
| Formaat en houder |
Inventariseer 35mm, 120, 110 en 126 waar van toepassing; controleer per exact model de ondersteunde beeldformaten en meegeleverde houders. |
Als ik negatieven uit verschillende families krijg, wil ik weten of elk formaat volledig met de juiste houder kan worden opgenomen. Ongeveer 31% van de consumenten stelt formaatgeschiktheid voorop. |
| Bewaarbestand |
Controleer de daadwerkelijke bestandsuitvoer en maak proefbestanden. Het Nationaal Archief noemt TIFF 6.0 een voorkeursformaat voor overheidsinformatie; dat is geen automatische eis voor een gemeenschapsarchief. |
Als ik scans voor een archief bewaar, wil ik de master kunnen onderscheiden van bestanden om te bekijken of te delen. Ongeveer 25% van de consumenten geeft controle over het bewaarbestand voorrang. |
| Verwerkingstijd |
Tel de beelden en beoordeel de strooklengtes; test ook invoer, controle en bestandsordening op een kleine partij. |
Als ik veel stroken moet verwerken, wil ik weten hoeveel handelingen de scanner werkelijk scheelt, niet alleen hoe snel een beeld wordt opgenomen. Ongeveer 25% van de consumenten zet verwerkingstijd voorop. |
| Bediening en opslag |
Controleer of een computer en software nodig zijn en of een vereiste opslagkaart is inbegrepen. |
Als vrijwilligers met verschillende apparatuur werken, wil ik een werkwijze die zij kunnen uitvoeren zonder onnodig ingewikkelde bediening. Ongeveer 19% van de consumenten hecht het meest aan eenvoudig werken. |
Aandachtspunten bij aankoop en gebruik
-
Een snelle JPEG-scan als enige archiefbestand gebruiken
De reflecta x66-Scan slaat volgens reflecta JPEG-bestanden op. Een zelfstandige scanner kan handig zijn voor toegankelijke kopieën, maar de gekozen uitvoer moet passen bij het archiefdoel.
Spreek vooraf af welke bestanden je bewaart en beoordeel proefscans voordat je de hele collectie verwerkt.
-
Een 35mm-scanner kiezen voor een collectie met andere formaten
De ondersteunde formaten verschillen per model. Zo is de Plustek OpticFilm 8200i SE bedoeld voor 35mm, terwijl de OpticFilm 120 Pro volgens Plustek ook 120-film tot 6 × 12 cm ondersteunt.
Meet en sorteer de originelen en vergelijk de formaten en houders met de gegevens van het exacte model.
-
Infraroodcorrectie als oplossing voor alle zwart-witfilm zien
Volgens SilverFast werkt infrarooddetectie niet zoals bedoeld bij traditioneel zilverhoudende zwart-witfilm.
Stel vast om welk type film het gaat en beoordeel een proefscan voordat je correctie op een hele reeks toepast.
-
Een oude productpagina aanzien voor actuele verkrijgbaarheid
Epson Nederland vermeldt de Perfection V600 Photo en V850 Pro als stopgezette modellen. Hun productpagina's bevestigen daarom geen actuele verkrijgbaarheid.
Controleer bij een eventueel tweedehands exemplaar de staat, aanwezige houders en software voordat je erop rekent voor het project.
Merken en modellen ter oriëntatie
Plustek
Plustek beschrijft de OpticFilm 8200i SE als een scanner voor 35mm-film. De OpticFilm 120 Pro ondersteunt volgens Plustek ook 120-film tot 6 × 12 cm en TIFF-uitvoer.
- De 120 Pro is een model om te bekijken wanneer zowel 35mm als ondersteunde 120-formaten in de collectie zitten.
- De 8200i SE is geen keuze voor een volledig 120-negatief; opgegeven resoluties en beeldkwaliteitsclaims zijn fabrikantgegevens, geen vergelijkende praktijktest.
reflecta
De x66-Scan is volgens reflecta een zelfstandige scanner voor onder meer 35mm en bepaalde 120-formaten. De RPS 10S is een computergebonden model voor 35mm-stroken.
- De RPS 10S biedt volgens reflecta automatische doorvoer voor passende stroken van 3 tot 40 beelden.
- De x66-Scan slaat JPEG op SD op; de genoemde 22MP-uitvoer is geïnterpoleerd vanuit een 14MP-sensor. Het opgegeven bereik van de RPS 10S is beperkt tot ongeveer 35mm.
Epson
De Perfection V600 Photo en V850 Pro zijn voorbeelden van flatbedscanners met een doorlichteenheid voor 35mm en 120-film. De V850 Pro vermeldt daarnaast grotere filmformaten.
- Deze modellen laten zien hoe een flatbedroute meerdere filmformaten kan ondersteunen.
- Epson Nederland vermeldt beide specifieke modellen als stopgezet. Controleer bij een tweedehands exemplaar de houders en software.
Kodak Photo Plus
De Europese productpagina van de Slide N Scan vermeldt adapters voor 135-, 110- en 126-negatieven en zelfstandige opslag op SD.
- De vermelde formaten kunnen relevant zijn als die daadwerkelijk in de collectie voorkomen.
- Volgens de productpagina is een SD-kaart vereist en niet inbegrepen. De genoemde 14MP-sensor zegt op zichzelf niet of de uitvoer geschikt is als enig bewaarbestand.
Joybuy-producten
Gerelateerde producten zijn binnenkort beschikbaar.
Veelgestelde vragen
Is een hoge dpi- of megapixelwaarde genoeg om een scanner voor het archief te kiezen?
Nee. Controleer ook het filmformaat, de werkelijke bestandsuitvoer en een proefscan. reflecta noemt voor de x66-Scan een 14MP-sensor en een geïnterpoleerde 22MP-stand; dat zijn niet twee verschillende sensorresoluties.
Hoe ga je bij het scannen om met stof en zwart-witnegatieven?
Behandel de originelen voorzichtig en beoordeel eerst een proefscan. Volgens SilverFast werkt infrarooddetectie niet zoals bedoeld bij traditioneel zilverhoudende zwart-witfilm; softwarematige correctie is een andere werkwijze.
Mag een gemeenschapsarchief gedigitaliseerde familiefoto's meteen online publiceren?
Nee, digitaliseren geeft niet automatisch toestemming om foto's online te publiceren. De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen een kopie voor eigen gebruik en het verspreiden of openbaar maken van auteursrechtelijk beschermde foto's. Bij herkenbare personen kunnen ook privacyregels meespelen; beoordeel de rechten en betrokkenen per beeld.