Begin bij het speelbereik: kies een klavier waarop je je improvisatie kunt spelen zonder dat je steeds van octaaf hoeft te wisselen, en meet daarna of het in je opnamehoek past. Een compact model neemt minder plek in, terwijl een groter bereik of hameractie meer ruimte vraagt. Een MIDI-controller legt speelgegevens vast, geen hoorbare klank; voor een opname die je kunt beluisteren heb je ook een software-instrument en audio-uitvoer nodig, zoals Ableton uitlegt.
Je wilt akkoorden en melodieën in één uitvoering vastleggen. Speelbereik en aanslag wegen voor jou zwaarder dan minimale afmetingen; modellen met 49 of 88 toetsen bieden verschillende mogelijkheden. Novation, M-Audio en Roland beschrijven de toetsen en uitvoeringen van hun modellen.
Je richt een hoek van de loft in en zoekt een klavier dat daar past, zonder meer bereik op te geven dan je muziek toelaat. Vergelijk daarom de afmetingen van de exacte uitvoering met de beschikbare plek; Novation en Arturia publiceren modelafmetingen, terwijl Akai Professional een model met 25 toetsen aanbiedt.
Je wilt een improvisatie snel starten, beluisteren en zo nodig bewerken. Softwarekoppeling en een responsieve luisterketen zijn dan belangrijk: controleer de DAW-bediening en MIDI-instellingen van het gekozen model en test de audio-instellingen op je eigen systeem.
Kies eerst op basis van hoe je speelt en hoeveel plek je hebt. Controleer daarna of de bediening, software en audio-uitvoer passen bij je opnameopstelling.
| Aandachtspunt | Wat controleer je? | Voor wie is dit belangrijk? |
|---|---|---|
| Speelbereik en aanslag | Speel je akkoorden en melodieën zonder onderbreking op het gewenste aantal toetsen? Vergelijk ook de aanslag van de exacte uitvoering: semi-gewogen toetsen en hameractie zijn niet hetzelfde. | Als ik een doorlopende tweehandige partij wil spelen, let ik op bereik en toetsgevoel. Ongeveer 29% van de consumenten geeft speelbereik of pianogevoel de hoogste prioriteit. |
| Ruimte in de loft | Meet de beschikbare breedte en diepte, met ruimte voor aansluitingen en je speelhouding. De Novation Launchkey 49 MK4 meet volgens Novation 730 × 264 mm; Arturia geeft voor de KeyLab Essential 49 mk3 790 × 240 × 70 mm op. | Voor mijn opnamehoek wil ik een controller die past zonder onnodig speelbereik in te leveren. Ongeveer 23% van de consumenten zet beschikbare ruimte voorop. |
| DAW- en instrumentbediening | Controleer of de bediening werkt met jouw DAW-versie, welke MIDI-poort je moet inschakelen en hoe je het software-instrument aan een opnamespoor koppelt. | Als ik tijdens het improviseren opname- en instrumentfuncties wil bedienen, kijk ik naar de koppeling met mijn software. Ongeveer 18% van de consumenten maakt snelle softwarebediening de belangrijkste keuze. |
| Hoorbare respons | Stel MIDI-invoer, software-instrument en audio-uitvoer in en test de vertraging met je eigen computer en luisterapparatuur. Ableton beschrijft dat een grotere audiobuffer de vertraging verhoogt. | Wanneer ik mezelf tijdens het spelen hoor, wil ik dat de hele luisterketen prettig reageert. Ongeveer 18% van de consumenten geeft die respons de hoogste prioriteit. |
| Software en benodigdheden | Controleer welke computer, software en luistervoorziening je al hebt en wat bij de exacte uitvoering wordt meegeleverd. Voor de M-Audio Keystation 88 MK3 wordt het sustainpedaal afzonderlijk verkocht. | Als ik wil voorkomen dat ik na de controller nog noodzakelijke onderdelen moet regelen, controleer ik de volledige opstelling. Ongeveer 12% van de consumenten zet bijkomende aanschaf voorop. |
Een MIDI-opname bevat speelgegevens, geen opgenomen instrumentklank. Voor hoorbaar geluid heb je passende software en audio-uitvoer nodig.
Bepaal vóór aankoop met welk software-instrument en welke luistervoorziening je de improvisatie wilt horen en vastleggen.
Twee modellen met hetzelfde aantal toetsen kunnen verschillen in afmetingen, aanslag en softwarebediening. Het aantal toetsen alleen zegt dus niet of het klavier bij je speelstijl of opnameplek past.
Meet de plek en vergelijk de exacte uitvoering. Probeer waar mogelijk een passage uit je eigen improvisatie op het klavier.
De vertraging die je hoort kan samenhangen met audio-instellingen, verwerking en de DAW, niet alleen met de controller. Ableton beschrijft onder meer de invloed van de audiobuffer.
Test de monitoring en audio-instellingen op je eigen systeem voordat je vanwege vertraging een andere controller kiest.
De Launchkey 49 MK4 is een middelgrote optie voor wie toetsen wil combineren met DAW-bediening.
De KeyLab Essential 49 mk3 is gericht op gebruik met software-instrumenten, waaronder Analog Lab, en DAW-bediening.
De MPK Mini IV is een compacte optie voor korte melodieën of ideeën wanneer weinig plek beschikbaar is.
De Keystation 88 MK3 is een optie voor wie een breed toetsenbereik wil zonder hameractie als vereiste.
De A-88MKII is bedoeld voor spelers die hameractie willen en voldoende ruimte hebben voor een groter klavier.
Niet met een controller zonder eigen klankbron: die stuurt MIDI-speelgegevens naar software, maar neemt niet zelf de hoorbare klank op. Stel op de computer een MIDI-spoor, software-instrument en audio-uitvoer in; MIDI-gegevens zijn niet hetzelfde als een audio-opname.
Controleer eerst de audio-instellingen en de volledige luisterketen. Volgens Ableton verhoogt een grotere audiobuffer de vertraging; test instellingen op je eigen systeem voordat je een ander keyboard kiest.
De verkoper is het aanspreekpunt voor wettelijke garantie als het product bij normaal gebruik niet voldoet aan wat je ervan mocht verwachten. ACM ConsuWijzer licht toe dat de wettelijke garantie in Nederland geen vaste duur van slechts twee jaar heeft.
Ga er niet van uit dat elk volume of tijdstip automatisch is toegestaan. De Rijksoverheid meldt dat burenoverlast in veel gemeenten onder de plaatselijke verordening valt; controleer daarom de regels van jouw gemeente en eventuele afspraken met verhuurder of vereniging van eigenaars. Een MIDI-controller zonder eigen geluid voorkomt geen overlast van luidsprekers.
