Voor iemand met coeliakie begint de keuze bij de exacte koekjesverpakking: controleer de vermelding ‘glutenvrij’ en ga niet alleen af op de afwezigheid van tarwe in de ingrediëntenlijst. Verpakte koekjes zijn praktisch als je snel iets wilt serveren; zelf bakken geeft ruimte voor kerstvormen, maar vraagt ook aandacht voor schone ingrediënten, werkvlakken en bakgerei. Kies haverkoekjes alleen als de haver expliciet glutenvrij is en de eter haver verdraagt.
Je wilt koekjes serveren waarvan je de glutenvrije aanduiding op de exacte verpakking kunt controleren. Bij zelf bakken wil je voorkomen dat meelresten of gedeeld keukengerei met het glutenvrije deeg in aanraking komen.
Je wilt bijvoorbeeld letters of uitsteekkoekjes maken en kunt tijd vrijmaken om ingrediënten te controleren en met schoon bakgerei te werken. Allerhande heeft een recept voor glutenvrije amandelletterkoekjes.
Je zoekt de smaak of structuur van haver, maar moet zowel de glutenvrije aanduiding van de haver als de verdraagbaarheid voor de eter meewegen. De Nederlandse Coeliakie Vereniging maakt onderscheid tussen zuivere haver en haver die met glutenbevattende granen besmet kan zijn.
Bepaal eerst of je koekjes direct wilt serveren of zelf kerstvormen wilt bakken. Controleer daarna de exacte ingrediënten en verpakking; bij haver en een gedeelde keuken komen daar extra aandachtspunten bij.
| Aandachtspunt | Controle bij aankoop | Voor wie belangrijk |
|---|---|---|
| Glutenvrije aanduiding | Controleer ‘glutenvrij’ op de exacte verpakking en lees de ingrediënten en allergenen. Volgens EU-verordening 828/2014 mag die aanduiding alleen worden gebruikt als het product zoals verkocht hoogstens 20 mg/kg gluten bevat. | Als ik koekjes voor iemand met coeliakie neerzet, wil ik de aanduiding op juist die verpakking kunnen controleren. Voor ongeveer 33% van de consumenten staat deze controle voorop. |
| Kerstvormen en zelf bakken | Kies tussen kant-en-klare koekjes en een glutenvrij recept. Controleer bij zelf bakken alle ingrediënten en gebruik een schoon werkvlak en schoon gerei. | Voor letters of uitsteekkoekjes wil ik liever zelf het deeg vormen, ook als dat voorbereiding vraagt. Ongeveer 27% van de consumenten geeft aan die bakwens voorrang. |
| Haver en andere ingrediënten | Controleer of haver expliciet glutenvrij is aangeduid en lees de allergenenvermelding van de exacte variant. | Ik wil een haverkoekje kunnen kiezen zonder de verdraagbaarheid van haver of andere ingrediënten over het hoofd te zien. Bij ongeveer 20% van de consumenten weegt die ingrediëntkeuze het zwaarst. |
| Snel iets kunnen serveren | Bekijk het actuele assortiment en controleer de verpakking voordat je een alternatief meeneemt. | Als er weinig tijd is voor kerstbezoek, wil ik een passend koekje kunnen kopen in plaats van bakken. Dat gemak staat bij ongeveer 20% van de consumenten voorop. |
Een ingrediëntenlijst zonder zichtbaar tarwe-ingrediënt bevestigt op zichzelf niet de glutenvrije status van het koekje dat je koopt.
Zoek bij voorverpakte koekjes voor iemand met coeliakie naar de vermelding ‘glutenvrij’ op de exacte variant en lees ook de ingrediënten- en allergeneninformatie.
Volgens de Nederlandse Coeliakie Vereniging kan reguliere haver met tarwe, rogge of gerst besmet raken. Niet iedereen met coeliakie verdraagt bovendien zuivere haver.
Controleer of de gebruikte haver expliciet glutenvrij is. Is niet duidelijk of de eter haver verdraagt, kies dan een koekje zonder haver.
Meelstof en resten op werkvlakken of gedeeld gerei kunnen bij het bakken met glutenvrije ingrediënten in aanraking komen.
De Nederlandse Coeliakie Vereniging adviseert een schoon werkblad en het voorkomen van stuivend glutenbevattend meel. Gebruik ook schoon bakgerei en houd de ingrediënten gescheiden.
Een seizoens- of actieproduct dat je eerder zag, hoeft niet beschikbaar te zijn wanneer je voor kerst boodschappen doet.
Controleer het actuele assortiment en houd een andere koekjesoptie achter de hand waarvan je de glutenvrije aanduiding eveneens kunt controleren.
Albert Heijn toont onder AH Glutenvrij onder meer gevulde koeken, chocolate-chipcookies en haverkoekjes. Allerhande publiceert daarnaast een recept voor glutenvrije amandelletterkoekjes.
Jumbo vermeldt binnen Lekker Vrij van Gluten onder meer speculaas en stroopwafels.
Jumbo toont Schär Choco Chip Cookies als glutenvrije biscuits met chocoladestukjes.
Jumbo toont Consenza Gluten Free Rozijn-Cranberry Koekjes met glutenvrije haver en een vermelding van het Crossed Grain-keurmerk.
Volgens EU-verordening 828/2014 mag ‘glutenvrij’ alleen op een levensmiddel staan als het zoals verkocht aan de eindconsument niet meer dan 20 mg/kg gluten bevat. Controleer de aanduiding op de exacte koekjesvariant die je koopt.
Niet automatisch: de afwezigheid van tarwe in de ingrediëntenlijst bevestigt niet op zichzelf dat het koekje glutenvrij is. Controleer de glutenvrije aanduiding en lees het etiket van de exacte variant.
Dat kan als je contact met glutenbevattend meel en resten op werkvlakken of gerei voorkomt. Werk op een schoon oppervlak, gebruik schoon bakgerei en houd de glutenvrije ingrediënten gescheiden, zoals de Nederlandse Coeliakie Vereniging adviseert.
Nee, ook bij expliciet glutenvrije haver blijft de individuele verdraagbaarheid van belang. De Nederlandse Coeliakie Vereniging geeft aan dat de meeste mensen met coeliakie zuivere haver verdragen, maar niet iedereen; kies een haverloos koekje als de verdraagbaarheid onzeker is.
