Koop bij coeliakie geen gewoon volkorenbrood van tarwe, spelt, rogge of gerst, maar begin met brood waarop ‘glutenvrij’ staat of dat het Crossed Grain-keurmerk draagt. Vergelijk daarna bij glutenvrije bruine, meerzaden- en volkorenvarianten de ingrediënten en vezels per 100 g; controleer gejodeerd zout afzonderlijk, want een donkere kleur of zaden zeggen daar niets over.
Een gewone volkorenvariant van tarwe, spelt, rogge of gerst valt af. Volgens het Voedingscentrum zijn ‘glutenvrij’ en het Crossed Grain-keurmerk herkenningspunten op de verpakking. Kijk ook bij een eerder gekocht product opnieuw naar het etiket.
Als je gewend bent volkorenbrood te kopen, wil je binnen de glutenvrije keuze de vezels kunnen vergelijken. De voedingsinformatie per 100 g en de ingrediënten vertellen je meer dan een bruine kleur of de naam ‘meerzaden’.
Het Voedingscentrum wijst erop dat brood in Nederland een belangrijke jodiumbron kan zijn, maar dat bakkers niet verplicht zijn bakkerszout te gebruiken. Kijk bij verpakt glutenvrij brood daarom of gejodeerd zout of bakkerszout in de ingrediënten staat.
Controleer eerst of het brood voor coeliakie als glutenvrij herkenbaar is. Kies daarna op basis van de voedingsinformatie, de ingrediënten en het formaat dat je daadwerkelijk gebruikt.
| Aandachtspunt | Controle bij aankoop | Voor wie relevant |
|---|---|---|
| Glutenvrije aanduiding | Zoek ‘glutenvrij’ of het Crossed Grain-keurmerk en lees de ingrediënten en allergeneninformatie. | Als ik brood voor iemand met coeliakie koop, moet ik eerst weten of het product bij een glutenvrij dieet past. Ongeveer 36% van de consumenten geeft die controle de hoogste prioriteit. |
| Vezels en ingrediënten | Vergelijk vezels per 100 g en kijk welke ingrediënten de basis vormen; ‘meerzaden’ betekent niet automatisch volkoren. | Wie normaal volkorenbrood kiest, wil bij een glutenvrije variant kunnen beoordelen hoe de vezelwaarden zich verhouden. Voor ongeveer 29% van de consumenten staat die vergelijking voorop. |
| Gejodeerd zout | Controleer of de ingrediënten gejodeerd zout of bakkerszout vermelden; leid dit niet af uit de broodsoort. | Als brood vaak op tafel staat, wil ik bij een overstap naar glutenvrij weten welke rol het gekozen brood voor mijn jodiuminname kan spelen. Die vraag heeft voor ongeveer 21% van de consumenten de meeste aandacht. |
| Verpakkingsformaat | Vergelijk het gewicht met wat je gebruikt en bedenk of je het brood in porties wilt invriezen. | In een huishouden dat weinig brood gebruikt, wil ik niet meer kopen dan we kunnen opeten of bewaren. Bij ongeveer 14% van de consumenten is het passende formaat de voornaamste koopprioriteit. |
Een gewone volkorenvariant van tarwe, spelt, rogge of gerst bevat gluten. Volgens het Voedingscentrum zijn die granen daarom niet geschikt voor een glutenvrij dieet bij coeliakie, ongeacht de kleur of hoeveelheid zaden.
Gebruik ‘glutenvrij’ of het Crossed Grain-keurmerk als eerste filter. Vergelijk pas daarna de vezels en ingrediënten van de overgebleven producten.
Haver kan tijdens de productie- en verwerkingsketen in aanraking komen met glutenbevattende granen. De Nederlandse Coeliakie Vereniging wijst er bovendien op dat sommige mensen met coeliakie ook op zuivere haver reageren.
Kies een haverproduct dat expliciet als glutenvrij is aangeduid of een passend keurmerk draagt. Bespreek klachten na het eten van glutenvrije haver met je behandelend arts of gespecialiseerde diëtist.
Het Voedingscentrum noemt brood een belangrijke jodiumbron in Nederland, maar bakkers hoeven geen bakkerszout te gebruiken. Ook bij glutenvrij brood kun je de aanwezigheid ervan dus niet uit de broodnaam afleiden.
Lees bij verpakt brood de ingrediëntenlijst of vraag bij een bakker welk zout is gebruikt. Vraag een gespecialiseerde diëtist om persoonlijk advies als de verandering van brood invloed kan hebben op je eetpatroon.
Een formaat dat niet bij je verbruik past, kan ertoe leiden dat brood ongebruikt blijft. Albert Heijn en Jumbo tonen glutenvrije broden in verschillende verpakkingsgewichten.
Kies een formaat dat je kunt opmaken en vries zo nodig porties in volgens de bewaarinstructies op de verpakking.
Deze broodlijnen laten verschillende productbenamingen en verpakkingsformaten zien. Vergelijk voor iedere variant het actuele etiket; een merknaam vervangt die controle niet.
Albert Heijn toont onder deze lijn onder meer licht en donker meerzadenbrood van 480 g.
Jumbo vermeldt binnen deze lijn onder meer bruin brood van 500 g en een meerzadenbrood.
Albert Heijn en Jumbo tonen glutenvrije Schär-broden, waaronder Meesterbakker Vital en Meesterbakker Mehrkorn.
Jumbo noemt Céréal Gluten Free Lactose Free Volkorenbrood van 240 g in zijn overzicht van glutenvrij brood.
Jumbo en PLUS tonen Yam Desem in hun overzichten van glutenvrij brood.
Deze opties zijn mini-baguettes en een broodmix om zelf te bakken, geen kant-en-klare glutenvrije volkorenbroden. Controleer bij coeliakie steeds de glutenvrije aanduiding op de verpakking; vergelijk vezels en zoutsoort afzonderlijk als die voor je keuze belangrijk zijn.
Geen afbeelding beschikbaar
Een optie als je kleine broodjes zoekt om zelf af te bakken. De productnaam vermeldt 7 stuks; controleer op de actuele verpakking de glutenvrije aanduiding en voedingsinformatie. Dit is geen expliciet als volkoren aangeduid brood.
Geen afbeelding beschikbaar
Een glutenvrije broodmix voor wie zelf brood wil bereiden en bakken, geen kant-en-klaar volkorenbrood. De verpakking is 1 kg; controleer de actuele ingrediënten en bereidingsinstructies, ook voor eventuele toevoegingen die je zelf gebruikt.
Nee, gewoon volkorenbrood van tarwe, spelt, rogge of gerst past niet bij een glutenvrij dieet voor coeliakie. Kies brood met de vermelding ‘glutenvrij’ of het Crossed Grain-keurmerk. Uitvoeringsverordening (EU) nr. 828/2014 staat de vermelding ‘glutenvrij’ op een levensmiddel voor de eindconsument alleen toe bij een glutengehalte van maximaal 20 mg/kg.
Niet automatisch: kleur en zaden bewijzen niet dat een glutenvrij brood volkoren is. Lees de ingrediënten en vergelijk vezels per 100 g. Jumbo omschrijft zijn glutenvrije meerzadenbrood bijvoorbeeld als brood op basis van tapiocazetmeel met pitten en zaden.
Kijk bij verpakt glutenvrij brood of gejodeerd zout of bakkerszout in de ingrediënten staat. Het Voedingscentrum adviseert bij gekocht of zelfgebakken glutenvrij brood op jodium te letten; bakkers zijn in Nederland niet verplicht bakkerszout te gebruiken.
Kies bij coeliakie alleen haverbrood dat expliciet als glutenvrij is aangeduid of een passend keurmerk draagt. Haver kan met glutenbevattende granen in aanraking komen; volgens de Nederlandse Coeliakie Vereniging reageren sommige mensen met coeliakie ook op zuivere haver. Bespreek klachten met je behandelaar of gespecialiseerde diëtist.
Bewaar en bereid glutenvrij brood gescheiden van gewoon brood en voorkom contact met achtergebleven kruimels. Gebruik bijvoorbeeld een aparte snijplank of goed gereinigde materialen; het Voedingscentrum wijst erop dat bij coeliakie ook een verdwaalde broodkruimel klachten kan geven.
