Kies voor iemand met coeliakie eerst een broodproduct met de vermelding ‘glutenvrij’ op de verpakking: de woorden ‘volkoren’, ‘donker’ en ‘meerzaden’ zeggen niets over het glutengehalte. Vergelijk daarna vezels, ingrediënten en broodvorm voor het geplande ontbijt. Staat er ook gewoon brood op tafel, houd dan kruimels, keukengerei en beleg gescheiden.
Voor hen telt niet alleen de glutenvrije aanduiding van het brood, maar ook het voorkomen van contact met kruimels van gewoon brood. De Nederlandse Coeliakie Vereniging wijst op het belang van het vermijden van kruisbesmetting.
Wie gewoonlijk volkorenbrood eet, kan bij glutenvrije alternatieven de vezels per 100 g en per portie bekijken. Een donkere kleur of zaden op het brood zegt op zichzelf niet hoeveel vezels het bevat.
Direct serveerbare sneetjes vragen een andere planning dan broodjes om af te bakken of een broodmix. Als er ook gewoon brood wordt bereid, moet de glutenvrije bereiding gescheiden blijven.
Begin bij de glutenvrije aanduiding en de manier waarop je het brood thuis serveert. Vergelijk vervolgens de voedingsinformatie, de broodvorm en de voorbereiding die bij het weekendontbijt passen.
| Aandachtspunt | Wat controleer je? | Voor wie telt dit vooral? |
|---|---|---|
| Gluten en kruisbesmetting | Controleer de vermelding ‘glutenvrij’ op de verpakking. Houd bij een gezamenlijk ontbijt plank, mes en beleg vrij van kruimels van gewoon brood. | Als iemand met coeliakie mee-eet, wil ik zowel het brood als het serveren zorgvuldig kiezen. Ongeveer 39% van de consumenten stelt deze glutencontrole voorop. |
| Vezels en voedingsinformatie | Vergelijk vezels per 100 g en per portie; lees ook de ingrediëntenlijst in plaats van af te gaan op kleur of zaden. | Wanneer ik volkorenbrood vervang, wil ik weten hoe de vezels van alternatieven zich verhouden. Voor ongeveer 23% van de consumenten is dat de belangrijkste koopvraag. |
| Verkrijgbaarheid | Bekijk of de gekozen winkel of bezorgdienst het specifieke brood aanbiedt en controleer de verpakking bij ontvangst. | Ik wil het brood kunnen meenemen met mijn gewone weekendboodschappen, zonder op een algemene assortimentspagina te vertrouwen. Die praktische beschikbaarheid staat bij ongeveer 23% van de consumenten voorop. |
| Bereiding en broodvorm | Kijk of het product direct serveerbaar is of eerst moet worden afgebakken of bereid; volg de instructies op de verpakking. | Voor een rustig ontbijt wil ik vooraf weten hoeveel bereiding nodig is en of ik die gescheiden kan houden van gewoon brood. Ongeveer 15% van de consumenten kiest vooral op die voorbereiding. |
‘Volkoren’, ‘donker’ en ‘meerzaden’ zijn geen glutenvrije aanduidingen. Voor iemand met coeliakie kun je de geschiktheid niet uit de kleur of broodnaam afleiden.
Controleer eerst de actuele verpakking op ‘glutenvrij’ en vergelijk pas daarna vezels en broodvorm. Volgens EU-verordening 828/2014 mag die vermelding worden gebruikt als het levensmiddel bij verkoop aan de eindconsument maximaal 20 mg/kg gluten bevat.
Een gedeelde broodplank, een gebruikt mes of kruimels in een belegpot kunnen gluten op het glutenvrije brood overbrengen. De Nederlandse Coeliakie Vereniging waarschuwt voor deze kruisbesmetting.
Gebruik schoon, apart keukengerei en beleg voor het glutenvrije brood, of maak dat deel van het ontbijt klaar voordat je gewoon brood snijdt.
Een glutenvrij product met zaden hoeft niet dezelfde voedingskundige samenstelling te hebben als gewoon volkorenbrood. Het Voedingscentrum noemt vezels, ijzer, vitamine B1, foliumzuur en jodium als voedingsstoffen die bij een verandering van broodkeuze aandacht verdienen.
Vergelijk de voedingsinformatie van de producten die je overweegt. Bespreek bij een langdurig glutenvrij dieet vragen over het totale eetpatroon met een gespecialiseerde diëtist.
Een assortimentspagina helpt bij het zoeken, maar de ingrediënten en allergeneninformatie van het brood dat je ontvangt kunnen afwijken van wat je eerder online zag.
Controleer bij aankoop de productinformatie en lees vóór het serveren de verpakking van het daadwerkelijk gekochte brood.
Deze merken bieden aanknopingspunten om broodvormen te vergelijken. Beoordeel steeds het etiket van het specifieke product; een merknaam zegt niet dat alle producten dezelfde ingrediënten of voedingswaarde hebben.
Albert Heijn toont binnen AH Glutenvrij verschillende broodvormen, waaronder donker meerzadenbrood, bollen en pistolets.
Jumbo toont een Céréal Glutenfree & Lactosefree Volkorenbrood van 230 g; Albert Heijn toont eveneens een Céréal Volkoren Brood.
Dirk toont onder meer Schär Meisterbackers Classic, Meisterbackers Vital en glutenvrije mini-baguettes.
Consenza beschrijft in zijn assortiment glutenvrij afbakbrood en vers brood voor ontbijt en lunch.
Wie voor het weekend zelf glutenvrij brood wil maken, kan een broodmix overwegen. Dit product is geen direct serveerbaar alternatief voor een gekocht brood of afbakbroodje.
Geen afbeelding beschikbaar
Een glutenvrije broodmix voor wie thuis brood wil bereiden voor een gepland ontbijt.
Verpakking: 1 kg. Houd bij gebruik met gewoon brood het keukengerei en de bereiding gescheiden en volg de instructies op de verpakking.
Nee, gewoon volkorenbrood van tarwe, spelt, rogge of gerst is niet geschikt als glutenvrij brood voor iemand met coeliakie. Controleer bij een alternatief de vermelding ‘glutenvrij’ op de actuele verpakking; ‘volkoren’ alleen is daarvoor niet voldoende.
Volgens EU-verordening 828/2014 mag een levensmiddel de vermelding ‘glutenvrij’ dragen als het bij verkoop aan de eindconsument maximaal 20 mg/kg gluten bevat. Die vermelding zegt op zichzelf niets over het vezelgehalte of andere allergenen.
Kies bij coeliakie niet uitsluitend op basis van het woord ‘haver’, maar controleer of het product als glutenvrij is aangeduid. EU-verordening 828/2014 stelt aan haver in een als glutenvrij gepresenteerd levensmiddel ook eisen om besmetting met tarwe, rogge en gerst te voorkomen.
Bereid en serveer het glutenvrije brood met een schone plank, een schoon mes en apart beleg. Zo voorkom je dat kruimels via keukengerei of een gedeelde belegpot op het glutenvrije brood terechtkomen, een risico waarop de Nederlandse Coeliakie Vereniging wijst.
Het Voedingscentrum noemt brood als mogelijke bron van jodium, waardoor een verandering in broodkeuze ook een vraag over het totale eetpatroon kan oproepen. Kijk naar de voedingsinformatie van de producten die je gebruikt en bespreek vragen over een langdurig glutenvrij dieet zo nodig met een gespecialiseerde diëtist.
