Vrijwilligers met losse brieven
Wie vooral losse vellen scant, wil handschrift en paginavolgorde goed kunnen controleren. Het Nationaal Archief beschrijft het controleren of er pagina’s zijn overgeslagen.
Voor losse brieven die binnen A4 passen, is een A4-flatbed een logisch uitgangspunt: je plaatst elk vel afzonderlijk en kunt de scan controleren. Maak proefscans van representatieve brieven en kies pas een groter scanvlak of een scanner met documentinvoer als formaat of werkwijze daarom vraagt; kwetsbare originelen en eventuele publicatie vragen daarnaast om een eigen beoordeling.
Wie vooral losse vellen scant, wil handschrift en paginavolgorde goed kunnen controleren. Het Nationaal Archief beschrijft het controleren of er pagina’s zijn overgeslagen.
Bij gevouwen, gescheurde of kwetsbare stukken is het belangrijk eerst te beoordelen of ze veilig geplaatst en gehanteerd kunnen worden. De Library of Congress benadrukt dat de staat van materiaal meeweegt bij die beoordeling.
Een groep vrijwilligers heeft baat bij afspraken over bestandsnamen, opslag, toegang en controle op ontbrekende pagina’s. Netwerkfuncties zijn vooral relevant als ze passen bij de gekozen werkwijze.
Bepaal eerst of de brieven op een A4-scanvlak passen en veilig te hanteren zijn. Kijk daarna naar leesbaarheid, groepsbeheer en eventuele tijdwinst.
Kies deze route: als je vooral losse brieven tot A4 één voor één wilt plaatsen en controleren.
Houd rekening met: elk vel moet handmatig worden geplaatst en omgedraaid; stukken die niet op het scanvlak passen vragen een andere aanpak.
Kies deze route: als je naast brieven op de glasplaat ook regelmatig losse vellen hebt die volgens de apparaatspecificaties door de invoer mogen.
Houd rekening met: de snelheid van de invoer geldt niet voor handmatig scannen op de glasplaat; beoordeel kwetsbare originelen apart.
Kies deze route: als brieven of bijlagen niet binnen A4 passen, of als meerdere vrijwilligers één scanstation delen.
Houd rekening met: een A3-scanvlak is niet nodig als alle originelen binnen A4 passen.
| Aandachtspunt | Wat controleer je? | Voor wie telt dit extra? |
|---|---|---|
| Leesbaarheid | Maak proefscans van lichte en kleine details en beoordeel ze op de gekozen uitvoerinstelling. | Ik wil handschrift, lichte inkt en aantekeningen goed kunnen teruglezen. Voor ongeveer 31% van de consumenten staat leesbaarheid voorop. |
| Veilig omgaan met originelen | Beoordeel vouwen, scheuren en plaatsing op de glasplaat; voer alleen papier in dat daarvoor geschikt is. | Als een brief kwetsbaar is, wil ik het origineel niet onnodig belasten. Ongeveer 25% van de consumenten geeft veilige hantering de hoogste prioriteit. |
| Bestandsbeheer en delen | Spreek af waar bestanden worden opgeslagen, wie toegang heeft en hoe je controleert of alle pagina’s zijn opgenomen. | Bij een archief met meerdere vrijwilligers wil ik opslag en toegang beheersbaar houden. Voor ongeveer 19% van de consumenten komt samenwerking en toegangsbeheer op de eerste plaats. |
| Formaat van brieven en bijlagen | Meet breedte en hoogte van het grootste stuk en vergelijk die met het scanvlak. | Ik wil grotere brieven of bijlagen in één opname kunnen vastleggen. Dat is voor ongeveer 13% van de consumenten de belangrijkste aankoopprioriteit. |
| Werktempo en werkwijze | Vergelijk de opgegeven scantijd met het plaatsen, omdraaien en controleren; bepaal of je de invoer voor geschikte vellen nodig hebt. | Als we veel vellen verwerken, wil ik voorkomen dat handmatig werk het proces onnodig vertraagt. Ongeveer 12% van de consumenten stelt werktempo en een eenvoudige werkwijze voorop. |
Een opgegeven resolutie zegt op zichzelf niet of het handschrift op jouw brieven goed leesbaar wordt.
Maak proefscans van representatieve stukken en leg de gekozen instellingen vast.
De automatische invoer en het handmatig scannen op glas hebben verschillende werkwijzen; een invoersnelheid beschrijft niet het handmatig plaatsen.
Beoordeel de staat van de originelen en gebruik de invoer alleen voor papier dat veilig kan worden ingevoerd.
Een bijlage of envelop kan buiten het scanvlak vallen, ook als de brief zelf erop past. De Canon CanoScan LiDE 400 heeft volgens Canon Nederland een maximaal scanvlak van 216 × 297 mm; Epson noemt voor de WorkForce DS-51000WN A3.
Meet de grootste stukken in twee richtingen voordat je een formaat kiest.
Als stukken niet op het gekozen scanvlak passen, kan een tweede scanroute of een groter apparaat nodig blijken.
Het maken van een scan bepaalt niet vanzelf wie de bestanden mag zien of of publicatie is toegestaan.
Beoordeel opslag, toegang en eventuele publicatie afzonderlijk van de keuze voor het apparaat.
De CanoScan LiDE 300 en LiDE 400 zijn A4-flatbeds voor afzonderlijk geplaatste brieven.
De Perfection V39II is een A4-route; de WorkForce DS-51000WN is een A3-flatbed met netwerkfuncties voor grotere stukken of gedeeld scannen.
De ScanJet Pro 2600 f1 combineert een flatbed met automatische documentinvoer voor groepen die beide scanroutes nodig hebben.
Deze A4-keuze combineert een flatbed voor afzonderlijk geplaatste brieven met automatische documentinvoer voor geschikte losse vellen.
Geen afbeelding beschikbaar
Een combinatie van flatbed en automatische documentinvoer voor groepen die brieven zorgvuldig op de glasplaat plaatsen en daarnaast geschikte losse vellen verwerken.
De productinformatie vermeldt 600 × 600 dpi, dubbelzijdig scannen en een invoercapaciteit van 50 vellen.
Gebruik de automatische invoer alleen voor originelen die veilig kunnen worden ingevoerd; de productbeschrijving noemt de flatbed voor delicate materialen.
Kies de instelling op basis van het origineel en het beoogde gebruik; de hoogste resolutie van een apparaat is niet automatisch nodig. Een Nederlandse historische vereniging beschrijft TIFF op 300 dpi als haar werkwijze voor documenten. Controleer met een proefscan juist lichte inkt en kleine details.
Niet vanzelf. Het U.S. National Archives waarschuwt dat OCR niet perfect is. Controleer namen en moeilijk leesbare passages daarom aan de hand van de scan.
Controleer vóór het plaatsen onder meer vouwen, scheuren en de staat van het papier. Spreek daarnaast af hoe bestanden worden benoemd en controleer of er geen pagina ontbreekt; het Nationaal Archief beschrijft die controle als onderdeel van digitalisering.
Nee, zulke functies zijn geen voorwaarde om brieven te scannen. Bepaal bij bestanden met persoonsgegevens eerst welke verwerking plaatsvindt, wie toegang krijgt en op welke AVG-grondslag die verwerking berust. De Autoriteit Persoonsgegevens geeft aan dat de organisatie zelf moet beoordelen welke grondslag van toepassing is.
Niet automatisch. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt toestemming in de meeste gevallen als vereiste voor publicatie van persoonsgegevens, maar de toepasselijke grondslag en uitzonderingen moeten per situatie worden beoordeeld. Controleer ook afzonderlijk of openbaarmaking volgens het auteursrecht is toegestaan. Een brief kan bovendien informatie bevatten over levende personen, ook als de schrijver is overleden.