Beheerders van kwetsbare brieven
Je wilt elk kwetsbaar origineel afzonderlijk kunnen beoordelen en de scan achteraf controleren. Het Nationaal Archief beschrijft controles op beeldkwaliteit en op overgeslagen pagina’s.
Voor losse familiebrieven die binnen A4 passen, is een compacte flatbed een passende route als vrijwilligers elk vel apart kunnen plaatsen en controleren. Kies een groter scanvlak wanneer uitgevouwen brieven of bijlagen niet op A4 passen; voor kwetsbare originelen blijft een zorgvuldige werkwijze belangrijker dan alleen een opgegeven scansnelheid of resolutie.
Je wilt elk kwetsbaar origineel afzonderlijk kunnen beoordelen en de scan achteraf controleren. Het Nationaal Archief beschrijft controles op beeldkwaliteit en op overgeslagen pagina’s.
Je verdeelt terugkerend scanwerk over groepsleden en wilt een vaste werkwijze voor plaatsen, ordenen en controleren. Eenvoudige bediening en controle van de paginavolgorde kunnen daarbij helpen.
Je collectie kan uitgevouwen vellen, bijlagen of gebonden materiaal bevatten. Meet de originelen vooraf; een groter scanvlak of een boekgericht ontwerp is pas relevant als het materiaal daarom vraagt.
Begin met de grootste brief en de staat van het papier; bepaal daarna hoeveel handmatige controle de groep kan organiseren.
| Aandachtspunt | Waarop letten bij aankoop | Voor welke consumenten is dit belangrijk? |
|---|---|---|
| Kwetsbare originelen | Controleer of het papier vlak op de glasplaat kan liggen zonder het te forceren; beoordeel beschadigde stukken afzonderlijk. | Als ik kwetsbare brieven stuk voor stuk wil bekijken, weegt zorgvuldige behandeling zwaarder dan automatisch stapelwerk. Ongeveer 33% van de consumenten stelt het beschermen van originelen voorop. |
| Losse A4-brieven verwerken | Controleer of het scanvlak past en of de software werkt op de computers van de vrijwilligers; maak een proefscan van voor- en achterkanten. | Wanneer ik veel losse, passende brieven met vrijwilligers verwerk, wil ik een herhaalbare aanpak en grip op de volgorde. Ongeveer 27% van de consumenten geeft het tempo van dit losse scanwerk de hoogste prioriteit. |
| Grote of gebonden stukken | Meet de grootste originelen in beide richtingen en bepaal of er tekst dicht bij een boekrug moet worden vastgelegd. | Als mijn collectie uitgevouwen vellen of gebonden stukken bevat, wil ik vooraf weten of die in één opname passen. Ongeveer 20% van de consumenten stelt het formaat of de binding van het materiaal voorop. |
| Ordening en toegang | Test bestandsnamen en uitvoer met voorbeeldbrieven; bepaal wie toegang krijgt voordat je scans deelt. | Wanneer ik scans met een groep beheer, wil ik bestanden makkelijk terugvinden en toegang bewust regelen. Ongeveer 20% van de consumenten geeft ordening en beheerde toegang de hoogste prioriteit. |
De opgegeven resolutie vertelt niet of een hele brief op het scanvlak past of dat alle pagina’s en achterkanten zijn gecontroleerd.
Vergelijk eerst het scanvlak met de grootste originelen. Maak daarna een proefscan met een representatieve brief en controleer het resultaat.
Een brief of bijlage die groter is dan het scanvlak past niet in één opname.
Meet de grootste stukken vóór aankoop en kies het formaat op basis van die metingen.
Tekstherkenning vervangt geen controle van handschrift, volledigheid of bestandsvolgorde. Scans met persoonsgegevens vragen bovendien om passende beveiliging wanneer een organisatie die gegevens verwerkt.
Controleer de scans en ordening zelf. Beperk de toegang voordat je bestanden deelt; de Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt passende beveiliging bij verwerking van persoonsgegevens door organisaties.
De CanoScan LiDE 400 is een A4-flatbed voor losse brieven waarbij USB-voeding en bediening met scanknoppen aansluiten op de werkplek.
De Perfection V39II is een A4-flatbed voor foto’s en documenten, met een ingebouwde standaard en Epson ScanSmart volgens Epson Nederland.
De OpticSlim 1180 is gericht op grotere vellen; de OpticBook 3800L is bedoeld voor gebonden materiaal waarbij tekst dicht bij de rug staat.
Deze productkeuze combineert een flatbed voor afzonderlijk te behandelen materiaal met een automatische documentinvoer voor terugkerend scanwerk.
Afbeelding niet beschikbaar
De combinatie van een flatbed en automatische documentinvoer kan passen bij een groep die kwetsbare stukken afzonderlijk wil plaatsen en daarnaast terugkerend scanwerk heeft. Gebruik de flatbed voor delicate originelen; de productbeschrijving noemt stapelverwerking via de automatische invoer.
De productbeschrijving vermeldt een automatische invoer voor maximaal 50 vellen, dubbelzijdig scannen tot 20 pagina’s per minuut, taakknoppen en uitvoer naar bewerkbare PDF.
Meet de uitgevouwen brief in beide richtingen. Canon Nederland specificeert voor de CanoScan LiDE 400 maximaal 216 × 297 mm; Plustek specificeert voor de OpticSlim 1180 maximaal 297 × 431,8 mm. Een groter scanvlak is vooral relevant als de collectie die extra ruimte nodig heeft.
Controleer de staat en volgorde vóór het scannen en bekijk de beelden achteraf op leesbaarheid en ontbrekende pagina’s of kanten. Het Nationaal Archief beschrijft kwaliteitscontrole van scans, maar dit is geen wettelijke scannorm voor een vereniging.
Ga daar niet zonder beoordeling van uit. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is voor publicatie van persoonsgegevens op internet in de meeste gevallen toestemming nodig. Beoordeel per brief of informatie over levende personen voorkomt en wie toegang krijgt.
De Autoriteit Persoonsgegevens licht toe dat de AVG niet geldt voor gegevens van overleden personen. Een brief kan ook informatie bevatten die naar levende personen te herleiden is; beoordeel die informatie afzonderlijk.
Dat volgt niet automatisch uit het bezit van het papier of uit het kunnen scannen. De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen een thuiskopie voor eigen gebruik en het verspreiden of openbaar maken van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Beoordeel vóór publicatie per brief de auteursrechtelijke positie en eventuele persoonsgegevens.