Beheerders van een beeldarchief
Willen zwart-witnegatieven bewaren als bestanden die later nog te bewerken zijn. Het Nationaal Archief noemt TIFF/TIF in zijn lijst met voorkeursformaten.
Inventariseer eerst de filmformaten en bepaal of de groep bewerkbare bewaarscans of vooral snel deelbare beelden nodig heeft. Een gespecialiseerde 35mm-filmscanner past bij afzonderlijke kleinbeeldopnamen; voor meerdere formaten is een passende filmvlakbed- of multiformaatscanner logischer, terwijl automatische invoer kan helpen bij veel geschikte filmstroken. Volgens SilverFast is infraroodcorrectie geen oplossing voor stof op conventionele zilverhoudende zwart-witfilm.
Willen zwart-witnegatieven bewaren als bestanden die later nog te bewerken zijn. Het Nationaal Archief noemt TIFF/TIF in zijn lijst met voorkeursformaten.
Moeten nagaan of de scanner én de meegeleverde houders passen bij alle negatiefformaten die de groep wil verwerken.
Willen de tijd voor handmatig invoeren beperken. reflecta vermeldt bij de RPS 10S automatisch transport voor stroken van 3 tot 40 beelden.
| Aandachtspunt | Waarop letten bij aankoop | Voor wie is dit belangrijk? |
|---|---|---|
| Bewaarbestand en detail | Controleer het werkelijke uitvoerformaat en onderscheid sensorresolutie van geïnterpoleerde megapixels. reflecta vermeldt bij de x66-Scan een sensor van 14 MP, 22 MP geïnterpoleerd en rechtstreekse JPEG-opslag. | Als de groep scans later opnieuw wil bewerken, is een bruikbaar uitvoerformaat belangrijker dan alleen een snel gemaakte JPEG-selectie. Ongeveer 26% van de consumenten stelt bewerkbare bewaarscans voorop. |
| Filmformaten en houders | Maak een lijst van de aanwezige formaten en controleer of de scanner en meegeleverde houders daarvoor geschikt zijn. Epson noemt bij de V600 35mm en 120/220-film; reflecta noemt bij de x66-Scan 120, 135 en 127. | Wanneer de collectie verschillende formaten bevat, wil ik niet ontdekken dat een deel niet in de houder past. Ongeveer 21% van de consumenten geeft ondersteuning voor meerdere formaten voorrang. |
| Doorvoer en vrijwilligerstijd | Controleer of de scanner automatisch film transporteert en voor welke stroken dat geldt. reflecta specificeert bij de RPS 10S transport voor 3 tot 40 kleinbeeldbeelden. | Bij veel stroken en beperkte tijd wil ik minder handmatig invoerwerk, zonder de controle op ontbrekende of verkeerd verwerkte beelden over te slaan. Ongeveer 21% van de consumenten zet doorvoer voorop. |
| Stof- en krascorrectie | Vraag welk type zwart-witfilm de groep heeft en controleer afzonderlijk welke softwarematige correctie wordt meegeleverd. SilverFast beschrijft SRDx als softwarematige correctie die ook op zwart-witbeelden kan worden toegepast. | Als de negatieven stoffig zijn, wil ik vooraf weten hoeveel reiniging of nabewerking nodig blijft. Ongeveer 16% van de consumenten geeft het beheersen van correctiewerk voorrang. |
| Gedeeld gebruik | Controleer of de werkwijze een computer en geschikte software vereist, of dat de scanner zelfstandig werkt. Kijk ook of benodigde opslagmedia zijn inbegrepen. | Wanneer vrijwilligers elkaar afwisselen, wil ik een werkwijze die iedereen kan volgen en waarvan de benodigdheden duidelijk zijn. Ongeveer 16% van de consumenten stelt eenvoudig gedeeld gebruik voorop. |
Bij conventionele zilverhoudende zwart-witfilm werkt de gebruikelijke infraroodcorrectie niet zoals bij gangbare kleurnegatieven; de zilverhoudende emulsie reflecteert infraroodlicht, aldus SilverFast.
Controleer welk type film de groep heeft en bekijk apart welke softwarematige correctie en reinigingsstappen bij de scanner horen.
Voor film is een geschikte filmhouder en doorlichting nodig. Een vlakbedscanner voor documenten is daardoor niet automatisch geschikt voor transparante film.
Zoek in de productspecificaties expliciet naar filmscanondersteuning, geschikte formaten en de benodigde houder of doorlichteenheid.
Bij de reflecta x66-Scan zijn de opgegeven 14 MP voor de sensor en 22 MP geïnterpoleerd verschillende specificaties. De scanner slaat volgens reflecta rechtstreeks JPEG op.
Bepaal eerst welke bestanden de groep wil bewaren en controleer daarna afzonderlijk de sensoropgave en uitvoerformaten. Als het beschikbare formaat later niet bruikbaar blijkt, kan opnieuw scannen nodig zijn.
Epson Nederland vermeldt dat de Perfection V600 Photo is stopgezet. Bij een concreet tweedehands exemplaar of restvoorraad kunnen de meegeleverde houders, software en computercompatibiliteit bepalend zijn.
Controleer de complete levering en test of de software werkt met de computer die de groep gaat gebruiken.
De OpticFilm 8100 is een 35mm-model dat Plustek specifiek noemt voor zilverhoudende zwart-witnegatieven.
De x66-Scan en RPS 10S vertegenwoordigen verschillende routes: zelfstandig scannen met meerdere filmformaten of automatisch transport voor geschikte kleinbeeldstroken.
De Perfection V600 Photo is een voorbeeld van een filmvlakbedscanner met houders voor 35mm- en 120/220-film.
De Europese productpagina van de Slide N SCAN Max noemt zwart-witnegatieven van 135-, 110- en 126-film voor een zelfstandige scanwerkwijze.
Niet vanwege die functie alleen als het om conventionele zilverhoudende zwart-witfilm gaat: volgens SilverFast reflecteert de emulsie infraroodlicht, waardoor de gebruikelijke infraroodmethode niet op dezelfde manier werkt. Controleer welke softwarematige correctie bij het concrete aanbod zit.
Kies een gespecialiseerde 35mm-route als de collectie hoofdzakelijk kleinbeeld bevat; kies een multiformaat- of filmvlakbedroute als de groep ook andere formaten wil scannen. Controleer steeds de opgegeven scanformaten én de houders die bij het aangeboden exemplaar zitten.
Leg vooraf vast hoe film wordt geplaatst, hoe bestanden worden benoemd en wie controleert of beelden ontbreken of verkeerd zijn verwerkt. Het Nationaal Archief beschrijft kwaliteitscontrole als onderdeel van een digitaliseringsproces; die werkwijze is een praktisch voorbeeld, geen wettelijke norm voor een groep.
Controleer de filmhouders, opslagmedia, software en compatibiliteit met de computer van de groep. De Europese productpagina van de KODAK Slide N SCAN Max vermeldt dat een SD-kaart nodig is maar niet wordt meegeleverd; Epson Nederland vermeldt dat de V600 Photo is stopgezet.
Scannen geeft op zichzelf geen toestemming om auteursrechtelijk beschermd werk te publiceren. De Rijksoverheid licht toe dat beschermde foto’s van anderen niet zomaar verspreid of openbaar gemaakt mogen worden. Als personen herkenbaar in beeld zijn, wijst de Autoriteit Persoonsgegevens er daarnaast op dat beeldmateriaal persoonsgegevens kan bevatten en dat een organisatie een AVG-grondslag voor verwerking nodig heeft; beoordeel beide kwesties voor de concrete collectie.