Breng eerst in kaart welke filmformaten en strooklengtes de collectie bevat. Kies daarna tussen een scanner voor beeldcontrole, een model voor gemengde formaten of een zelfstandige scanner voor snelle raadpleegkopieën; controleer ook de houders, bestandsuitvoer, computerondersteuning en de tijd voor controle en nabewerking.
Voor wie is dit relevant?
Beheerder van een collectie met verschillende negatiefformaten
Je wilt weten of er naast 35mm ook middenformaat of andere formaten in de collectie zitten, omdat scanners en filmhouders daarin verschillen. Plustek en reflecta noemen per model verschillende ondersteunde formaten.
Maker van zorgvuldige archiefscans
Je wilt beelden later kunnen beoordelen en bewerken, en naast raadpleegkopieën een geschikt masterbestand bewaren. De Library of Congress en FADGI bieden richtlijnen voor digitale beeldbestanden; die vormen geen wettelijke norm voor dit archief.
Coördinator van scans door vrijwilligers
Je zoekt een herhaalbaar proces voor veel stroken en wilt de invoertijd afwegen tegen controle op ontbrekende beelden en nabewerking. Het Nationaal Archief beschrijft kwaliteitscontrole en controle op overgeslagen materiaal als onderdelen van digitalisering.
Waar let je op bij aankoop?
| Aandachtspunt |
Wat controleer je? |
Voor wie is dit belangrijk? |
| Filmformaat en houders |
Controleer het exacte formaat, de strooklengte en welke houders bij de uitvoering worden geleverd. |
Als er mogelijk ook middenformaat in de collectie zit, wil ik vooraf weten of de negatieven en houders passen. Ongeveer 29% van de consumenten zet formaatgeschiktheid voorop. |
| Archiefbestand en beeldcontrole |
Controleer welke uitvoerformaten en bitdiepten de scanner en software bieden; de Library of Congress noemt onder meer TIFF en niet-geïnterpoleerde resolutie als voorkeuren voor digitale foto's. |
Als scans later opnieuw beoordeeld of bewerkt moeten kunnen worden, wil ik een geschikt masterbestand en controleerbare beeldinstellingen. Ongeveer 29% van de consumenten geeft die archiefcontrole voorrang. |
| Doorvoer en controle per strook |
Test een representatieve strook en meet de tijd tot bestanden gecontroleerd en terugvindbaar zijn. |
Bij veel stroken wil ik de totale vrijwilligersinzet kunnen inschatten, niet alleen de scantijd. Ongeveer 24% van de consumenten zet verwerkingstijd voorop. |
| Eenvoudige toegang tot beelden |
Controleer de benodigde geheugenkaart en accessoires, de uitvoerbestanden en of belangrijke beelden later opnieuw gescand kunnen worden. |
Als het vooral om snel bekijken en selecteren gaat, wil ik een eenvoudige kijkworkflow en zo nodig een aparte route voor belangrijke masters. Ongeveer 18% van de consumenten geeft eenvoudige toegang prioriteit. |
Veelgemaakte aankoopfouten
-
Een hoog dpi- of megapixelgetal zien als garantie voor archiefkwaliteit
Een groot uitvoergetal zegt niet op zichzelf hoe bruikbaar de scan is. Reflecta vermeldt dat de x66-Scan-uitvoer van 22 MP is geïnterpoleerd vanaf een 14MP-sensor; de Library of Congress noemt juist niet-geïnterpoleerde resolutie als voorkeur.
Vergelijk proefscans en de beschikbare bestandsinstellingen, niet alleen het grootste getal in de productinformatie.
-
Een 35mm-scanner kiezen voordat de hele collectie is geïnventariseerd
De ondersteunde formaten verschillen per model. Plustek noemt de OpticFilm 8200i SE een 35mm-scanner, terwijl de OpticFilm 120 ook bepaalde middenformaten ondersteunt.
Maak een formaatlijst en controleer per uitvoering welke filmhouders en stroken passen.
Voor formaten die niet passen, kan een tweede scanoplossing of uitbesteding nodig zijn.
-
Automatische invoer gelijkstellen aan een afgerond archiefproces
De opgegeven invoer- of scantijd omvat niet vanzelf het reinigen, controleren, benoemen en eventueel corrigeren van bestanden. Het Nationaal Archief beschrijft controle op kwaliteit en overgeslagen materiaal als afzonderlijke processtappen.
Test een representatieve batch en meet de tijd tot de bestanden gecontroleerd en terugvindbaar zijn.
Houd ook rekening met vrijwilligerstijd voor controle, bestandsbeheer en eventuele correcties.
-
Een stopgezet of zelfstandig model kopen zonder de hele workflow na te gaan
Epson vermeldt dat de Perfection V600 Photo en V850 Pro zijn stopgezet. De Europese aanbieder van de Kodak Slide N Scan vermeldt dat een SD-kaart nodig is en niet wordt meegeleverd.
Controleer bij de exacte uitvoering de houders, voeding, computerondersteuning, opslag en servicevoorwaarden.
Ontbrekende houders of een benodigde geheugenkaart kunnen extra voorbereiding vragen.
Relevante merken ter oriëntatie
Plustek
De OpticFilm 8200i SE is gericht op 35mm; de OpticFilm 120 is een vergelijkingspunt voor collecties met 35mm en bepaalde 120/220-formaten.
- Plustek noemt voor de OpticFilm 120 gemotoriseerd filmtransport en formaten tot 6 × 12 cm.
- De OpticFilm 8200i SE is geen scanner voor middenformaat. Volgens LaserSoft Imaging werkt infraroodcorrectie niet op traditioneel zilverhoudend zwart-witfilm.
reflecta
De RPS 10S is een optie om te vergelijken voor automatisch transport van 35mm-stroken; de zelfstandige x66-Scan biedt een andere workflow voor meerdere genoemde formaten.
- reflecta vermeldt voor de RPS 10S automatisch transport voor stroken van 3 tot 40 beelden. Voor de x66-Scan noemt het merk JPEG-opslag op SD en een 14MP-sensor.
- De vermelde 22MP-uitvoer van de x66-Scan is geïnterpoleerd; dat is geen onafhankelijke vergelijking van scanprestaties.
Epson
De Perfection V600 Photo en V850 Pro zijn filmgeschikte flatbeds om te overwegen als de scanner ook andere originelen moet verwerken of als je een compleet tweedehands exemplaar bekijkt.
- Epson specificeert ondersteuning voor 35mm en bepaalde 120/220-formaten; de V850 Pro noemt daarnaast grotere filmformaten.
- Epson Nederland vermeldt beide modellen als stopgezet. Controleer bij een tweedehands exemplaar de staat, filmhouders en werkende software.
Kodak
De Europese Kodak Slide N Scan is een zelfstandige optie om te vergelijken voor het bekijken en digitaliseren van de door de aanbieder genoemde 135-, 110- en 126-negatieven.
- De aanbieder vermeldt een 14MP-sensor en opslag op SD.
- Een SD-kaart is nodig en wordt niet meegeleverd. De algemene waarschuwing van de Consumentenbond over eenvoudige scanners is geen specifieke testuitkomst voor dit model.
Joybuy-producten
Gerelateerde producten binnenkort beschikbaar.
Veelgestelde vragen
Hoe begin je zonder de negatieven te beschadigen?
Breng eerst formaat en conditie in kaart, werk op een schone, droge plek en pak negatieven bij de randen of de hoes vast. De Library of Congress adviseert voorzichtig om te gaan met foto's; behandel beschadigde of onbekende originelen niet alsof elke reinigingsmethode veilig is.
Werkt infrarood-stofcorrectie ook voor oude zwart-witnegatieven?
Niet zonder meer. Volgens LaserSoft Imaging houdt traditioneel zilverhoudend zwart-witfilm infrarood licht tegen. Kies voor zulke originelen daarom niet uitsluitend op basis van een infraroodfunctie en beoordeel een proefscan.
Welke bestanden bewaar je voor een gemeenschapsarchief?
Bepaal apart welk gecontroleerd bestand als master dient en welke kleinere kopie bedoeld is voor raadpleging. De Library of Congress noemt TIFF, niet-geïnterpoleerde resolutie en bitdiepte bij voorkeuren voor digitale foto's; het Nationaal Archief beschrijft metadata als informatie over objecten en hun context. Dit zijn richtlijnen, geen wettelijke productspecificaties voor het archief.
Mag het archief gescande landschapsfoto's meteen online zetten?
Nee, niet alleen omdat het archief de negatieven bezit of heeft gescand. Volgens de Rijksoverheid mag een thuiskopie van beschermd werk niet worden verspreid of openbaar gemaakt; het Nationaal Archief vermeldt dat voor gebruik van een auteursrechtelijk beschermde foto toestemming van de rechthebbende nodig is. Als herkenbare personen of andere persoonsgegevens voorkomen, moet de organisatie ook de toepasselijke privacygrondslag beoordelen. Of een specifieke foto gepubliceerd mag worden, hangt af van de rechten en de inhoud ervan.
Bij wie klop je aan als een in Nederland gekochte scanner niet deugt?
De verkoper is het aanspreekpunt voor een oplossing, volgens de Rijksoverheid. Nederland kent geen vaste wettelijke garantietermijn voor alle producten; fabrieksgarantie komt boven op het recht op een deugdelijk product. Beoordeel bij een tweedehands scanner ook de staat en wat de verkoper over het product heeft meegedeeld.