Begin met een inventaris van de filmformaten en het aantal beelden: een flatbed met doorlichteenheid, automatische 35mm-doorvoer en zelfstandige JPEG-converter zijn bedoeld voor verschillende collecties en workflows. Bepaal daarna of de scans alleen voor een overzicht dienen of ook als basis voor latere, afzonderlijke scans; controleer in dat geval de filmhouders, uitvoerbestanden en softwareondersteuning.
Voor wie zijn deze scannerkeuzes relevant?
Vrijwilliger met dozen 35mm-stroken
Wie veel opnamen in herkenbare volgorde wil terugvinden, let op filmtransport, voorvertoning en de manier waarop beelden worden georganiseerd. Epson Support beschrijft een miniatuurvoorvertoning voor het selecteren van meerdere beelden.
Beheerder van gemengde filmformaten
Wie naast 35mm ook 120-film of grotere originelen heeft, moet per model nagaan welke formaten en houders daadwerkelijk worden ondersteund. Epson Nederland noemt 120/220 voor de V850 Pro; reflecta vermeldt ondersteuning voor 120-film bij de x66-Scan.
Selecteur van kwetsbare of waardevolle beelden
Wie eerst een overzicht wil maken en geselecteerde beelden daarna afzonderlijk wil digitaliseren, heeft baat bij een workflow die past bij de gewenste bestanden en nabewerking. Het Nationaal Archief biedt richtlijnen voor het digitaliseren van fotografisch materiaal.
Waarop letten bij een filmscanner?
Flatbed met doorlichteenheid
Past wanneer: je verschillende filmformaten of meerdere beelden per plaatsing wilt bekijken. Epson noemt bij de V850 Pro houders voor 35mm en 120/220.
Houd rekening met: passende houders en werkende software; Epson Nederland markeert de V850 Pro als stopgezet.
Automatische 35mm-doorvoer
Past wanneer: de collectie vooral uit 35mm-stroken bestaat en je veel beelden achter elkaar wilt verwerken. reflecta specificeert voor de RPS 10S transport van maximaal 40 beelden.
Houd rekening met: de genoemde ondersteuning geldt voor 35mm; maak het contactvel daarna uit de opgeslagen beelden.
Zelfstandige filmconverter
Past wanneer: je snel JPEG-bestanden wilt selecteren en zonder aangesloten computer wilt werken. reflecta vermeldt voor de x66-Scan onder meer 120-film en opslag op SD-kaart.
Houd rekening met: de x66-Scan heeft volgens reflecta een sensor van 14 MP; de optie van 22 MP is geïnterpoleerd.
Scanner voor afzonderlijke 35mm-beelden
Past wanneer: je na de selectie vooral losse 35mm-negatieven of dia’s wilt scannen. Plustek bundelt bij de OpticFilm 8300i SE SilverFast SE Plus 9.
Houd rekening met: het opgegeven scanvlak betreft één 35mm-beeld en zegt niets over ondersteuning voor 120-film.
| Aandachtspunt |
Waarop letten bij aankoop |
Voor wie speelt dit vooral |
| Beelden ordenen |
Controleer hoeveel beelden per plaatsing of doorvoer passen en of de software miniaturen kan exporteren of samenvoegen tot een contactvel. |
Als ik veel 35mm-beelden in hun oorspronkelijke volgorde wil terugvinden, let ik op een ordelijke verwerking. Ongeveer 36% van de consumenten heeft doorvoer en ordening als voornaamste behoefte. |
| Formaatdekking |
Vergelijk de ondersteunde filmformaten én de houders die bij het model horen. |
Bij een collectie met verschillende formaten wil ik niet ontdekken dat een deel niet in de gekozen scanner past. Ongeveer 29% van de consumenten zet formaatdekking voorop. |
| Afzonderlijke vervolgscans |
Bekijk de ondersteunde bestandsformaten en scaninstellingen; een hoger megapixelgetal is niet automatisch de sensorresolutie. |
Als geselecteerde beelden later apart worden gescand, let ik op de uitvoer en mogelijkheden voor die vervolgstap. Ongeveer 21% van de consumenten heeft de kwaliteit van vervolgscans als hoofdprioriteit. |
| Selecteren zonder computer |
Controleer of het model een scherm en opslag op geheugenkaart heeft, en hoe je de bestanden daarna tot contactvellen verwerkt. |
Wie op de werkplek snel beelden wil bekijken zonder computer, kan zelfstandige bediening belangrijk vinden. Ongeveer 14% van de consumenten geeft die werkwijze voorrang. |
Veelgemaakte aankoopfouten
-
Een 35mm-scanner kiezen voordat je de filmformaten telt
Een model met een scanvlak voor één 35mm-beeld biedt daarmee geen aangetoonde ondersteuning voor 120-film.
Maak eerst een lijst van de formaten en controleer per model de bijbehorende filmhouders. Voor niet-ondersteunde formaten kan een andere scanner of uitbesteding nodig zijn.
-
Het hoogste megapixelgetal zien als sensorresolutie
Bij de reflecta x66-Scan is 22 MP een geïnterpoleerde uitvoeroptie; reflecta noemt een sensor van 14 MP.
Vergelijk de sensorinformatie en uitvoerformaten en beoordeel een proefbestand voor het beoogde gebruik.
-
Aannemen dat een stopgezette flatbed nieuw verkrijgbaar is
Epson Nederland markeert zowel de V850 Pro als de V600 Photo als stopgezet.
Controleer bij een concreet exemplaar de staat, de aanwezige filmhouders en de softwareondersteuning. Ontbrekende onderdelen of extra werk om software bruikbaar te krijgen kunnen de voorbereiding lastiger maken.
-
Een snelle JPEG-selectie beschouwen als afgeronde archiefdigitalisering
Een zelfstandige converter zoals de reflecta x66-Scan slaat JPEG-bestanden op; dat maakt de workflow niet automatisch gelijk aan afzonderlijke scans voor later gebruik.
Bepaal vooraf welke bestanden alleen voor selectie dienen. Beelden die later een ander formaat of meer detail nodig hebben, moeten mogelijk opnieuw worden gescand.
Merken en modellen ter oriëntatie
Epson
De V850 Pro en V600 Photo zijn flatbedmodellen met een doorlichteenheid; de V850 Pro wordt door Epson Nederland als stopgezet gemarkeerd.
- Epson noemt voor de V850 Pro houders voor 35mm en 120/220 en TIFF-uitvoer.
- De vermelde ondersteuning en kenmerken gelden voor de genoemde modellen; Epson Nederland markeert zowel de V850 Pro als de V600 Photo als stopgezet.
reflecta
De RPS 10S en x66-Scan vertegenwoordigen verschillende werkwijzen: automatische 35mm-doorvoer tegenover zelfstandige conversie.
- reflecta specificeert voor de RPS 10S transport van maximaal 40 beelden en noemt voor de x66-Scan ondersteuning voor 120-film.
- De x66-Scan slaat JPEG op; de genoemde 22 MP is geïnterpoleerd naast een sensor van 14 MP. Deze kenmerken gelden niet automatisch voor de RPS 10S.
Plustek
De OpticFilm 8300i SE is gericht op afzonderlijke scans van 35mm-negatieven en dia’s met computersoftware.
- Plustek vermeldt een hardware-resolutie van 7200 dpi en SilverFast SE Plus 9 als meegeleverde software.
- De opgegeven scanoppervlakte betreft 35mm. De specificaties zijn geen onafhankelijke meting van de scanresultaten.
KODAK Photo Plus
De Slide N Scan is een zelfstandige optie met een ingebouwd scherm voor het omzetten van de door de fabrikant genoemde filmtypen.
- De productpagina vermeldt een scherm van 5 inch, adapters voor 135-, 110- en 126-film en opslag op een SD-kaart.
- De productinformatie toont niet aan dat de uitvoer- en nabewerkingsmogelijkheden gelijk zijn aan die van een scanner die met computersoftware werkt.
Joybuy-producten
Gerelateerde producten binnenkort beschikbaar.
Veelgestelde vragen
Maakt een miniatuurvoorvertoning automatisch een digitaal contactvel?
Nee. Epson Support beschrijft een voorvertoning met miniaturen waarmee je beelden kunt selecteren om te scannen. Controleer apart of de software opgeslagen beelden met strook- en beeldnummers kan samenvoegen tot een contactvel.
Wat richt je in voordat je de eerste stroken scant?
Inventariseer de filmformaten, test de passende houders en scan enkele representatieve stroken. Leg daarna een vaste koppeling vast tussen het origineel, de bestandsnaam en het contactvel; een digitale voorvertoning vervangt de fysieke ordening van het archief niet.
Werkt infrarood-stofcorrectie ook op traditioneel zwart-witnegatief?
Niet op dezelfde manier als bij geschikte kleurenfilm. Volgens LaserSoft Imaging kan infrarood licht niet door de zilverhoudende emulsie van traditioneel zwart-witfilm dringen. Beoordeel zulke negatieven daarom met een eigen testscan en vertrouw niet uitsluitend op die functie.
Mag een gemeenschapsarchief contactvellen met herkenbare personen online zetten?
Niet automatisch. De Autoriteit Persoonsgegevens beschouwt herkenbaar afgebeelde mensen als persoonsgegevens; publicatie door een organisatie kan daarom onder de AVG vallen en vereist een toepasselijke grondslag. Beoordeel de voorgenomen publicatie afzonderlijk van het maken van interne scans.
Mag het archief scans van andermans foto’s openbaar maken omdat het de negatieven bezit?
Niet uitsluitend op grond van bezit. De Rijksoverheid geeft aan dat voor gebruik van auteursrechtelijk beschermde foto’s van anderen toestemming van de maker nodig is; een kopie voor eigen gebruik mag niet zomaar worden verspreid. Stel vóór publicatie vast welke rechten en eventuele toepasselijke uitzonderingen voor de beelden gelden.