Voor wie zijn de verschillende scanroutes geschikt?

Vrijwilligers met veel dia’s

Willen een grote, mogelijk al in magazijnen geordende collectie verwerken zonder elk beeld steeds handmatig te hoeven invoeren. De Consumentenbond noemt de hoeveelheid materiaal en de beschikbare tijd als belangrijke afwegingen.

Beheerders van waardevolle beelden

Willen geselecteerde opnamen afzonderlijk controleren en bestanden maken die later te organiseren of te bewerken zijn. Het Nationaal Archief beschrijft kwaliteitscontrole als een afzonderlijke stap in zijn eigen digitaliseringsproces.

Groepen die vooral willen delen

Zoeken een eenvoudige werkwijze en bestanden die leden kunnen bekijken. Wie scans online wil publiceren, moet daarnaast rekening houden met herkenbare personen en de rechten op de foto’s; de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksoverheid geven hierover informatie.

Waarop moet een groep letten bij een diascanner?

Begin met de inventaris van dia’s, raampjes en magazijnen. Bepaal daarna hoeveel controle over de bestanden nodig is en welke computer of opslag de vrijwilligers kunnen gebruiken.

Aandachtspunt Wat controleer je bij aankoop? Voor wie is dit belangrijk?
Doorvoer en vrijwilligersuren Identificeer de magazijnen en test een representatieve reeks op doorvoer en controleerbaarheid. Bij een grote collectie in magazijnen wil ik minder dia’s één voor één hoeven hanteren; ongeveer 36% van de consumenten stelt doorvoer voorop.
Beeldcontrole en archiefbestanden Vergelijk uitvoerformaten en scaninstellingen voor het exacte model; maak proefscans van lichte, donkere en stoffige dia’s. Als we opnamen later willen beoordelen of bewerken, is controle per beeld belangrijker dan alleen snel scannen; ongeveer 29% van de consumenten geeft beeldcontrole prioriteit.
Eenvoud en overdracht Controleer de bediening, opslagmethode en benodigde onderdelen, zoals een geheugenkaart. Wanneer verschillende vrijwilligers de scanner gebruiken, wil ik een werkwijze die weinig computerinstellingen vraagt; ongeveer 21% van de consumenten zet eenvoudige bediening voorop.
Verschillende soorten originelen Controleer per formaat welke houders en doorlichteenheid nodig zijn en of de software werkt op de beschikbare groepscomputer. Als de groep naast dia’s ook andere originelen wil verwerken, zoek ik één apparaat dat bij die formaten past; ongeveer 14% van de consumenten stelt veelzijdigheid voorop.

Welke fouten vermijd je bij het kiezen?

  • Een magazijnscanner kiezen zonder de magazijnen te identificeren

    Ondersteunde magazijntypen verschillen per model. Een mismatch kan betekenen dat dia’s niet op de bedoelde manier door de scanner gaan.

    Noteer de benaming van de magazijnen en vergelijk die met de ondersteuning van het exacte model. Neem zo mogelijk een exemplaar mee om te controleren.

  • Een opgegeven dpi-waarde zien als bewijs van beeldkwaliteit

    Een resolutiewaarde, vooral wanneer ook geïnterpoleerde uitvoer wordt genoemd, vertelt op zichzelf niet hoe de eigen dia’s eruitzien.

    Vraag naar de niet-geïnterpoleerde uitvoer en beoordeel proefbestanden van dia’s uit de collectie voordat je de werkwijze vastlegt.

  • Een stopgezet flatbedmodel kopen zonder de onderdelen en software te controleren

    Epson Nederland vermeldt de Perfection V600 Photo als stopgezet. Filmhouders en een werkende computerworkflow zijn bij een concreet exemplaar niet vanzelfsprekend.

    Controleer wat er wordt meegeleverd en maak een proefscan op de computer die de groep wil gebruiken.

  • Scannen gelijkstellen aan onbeperkt delen

    Een scan maken en die online publiceren zijn verschillende beslissingen. Herkenbare personen en auteursrechtelijk beschermde foto’s kunnen daarbij afzonderlijke aandacht vragen.

    Bepaal vóór publicatie het beoogde gebruik, controleer de toepasselijke privacygrondslag en ga na wie de rechten op de foto heeft.

Welke merken en modellen zijn relevant?

reflecta

De DigitDia 8000 is een magazijnscanner die een computer nodig heeft; de DigitDia evolution is een afzonderlijk model dat zelfstandig naar SD opslaat.

  • Volgens reflecta ondersteunt de DigitDia 8000 verschillende magazijntypen en DNG-uitvoer. De fabrikant noemt circa 100 seconden per dia bij 5000 dpi; dit is een modelspecificatie, geen vaste snelheid voor iedere scanopdracht.
  • Voor de DigitDia evolution beschrijft reflecta automatische magazijnverwerking en noemt het geïnterpoleerde uitvoer naast de sensorresolutie. Controleer vooraf welk magazijn en welke uitvoer bij de groep passen.

Plustek

De OpticFilm 8200i SE is bedoeld voor het afzonderlijk scannen van 35mm-film en ingeraamde dia’s met een computer en scanprogramma.

  • Plustek specificeert voor dit model 7200 dpi, infrarooddetectie en meegeleverde SilverFast SE Plus-software.
  • De fabrikant vermeldt ondersteuning voor een beperkte reeks macOS-versies. Controleer de actuele compatibiliteit met de computer van de groep; de opgegeven specificaties zijn geen onafhankelijke beeldkwaliteitstest.

KODAK Photo Plus

De SCANZA is een zelfstandige scanner met scherm en JPEG-uitvoer voor verschillende vermelde filmformaten.

  • De Europese productinformatie van KODAK Photo Plus noemt houders voor onder meer 35mm, 126 en 110.
  • Een SD-kaart is volgens de productinformatie niet inbegrepen. Eenvoudige bediening en JPEG-uitvoer sluiten mogelijk minder bestands- en correctiekeuzes in dan de groep nodig heeft.

Epson

De Perfection V600 Photo is een flatbedscanner met houders voor dia’s en andere ondersteunde originelen.

  • Epson specificeert een houderpositie voor vier ingeraamde 35mm-dia’s en noemt TIFF-uitvoer.
  • Epson Nederland vermeldt dit model als stopgezet en niet meer verkrijgbaar. Dat is modelspecifieke informatie en zegt niets over alle Epson-scanners.

Joybuy-producten voor dia’s digitaliseren

Gerelateerde producten binnenkort beschikbaar.

Veelgestelde vragen over dia’s digitaliseren

Past elk diamagazijn in een magazijnscanner?

Nee, de passende magazijntypen verschillen per model. reflecta noemt voor de DigitDia 8000 CS-, Universal DIN 108-, LKM- en Paximat-magazijnen; voor de DigitDia evolution noemt de fabrikant Universal-, CS- en LKM-magazijnen. Vergelijk het type van je eigen magazijnen en raampjes met de specificaties van het exacte model.

Welke stappen horen na het scannen nog bij een groepsarchief?

Orden de bestanden herkenbaar en controleer de beeldkwaliteit en of er geen dia’s ontbreken voordat je de originelen opbergt. Het Nationaal Archief beschrijft selectie, voorbereiding en kwaliteitscontrole als afzonderlijke stappen in zijn eigen digitaliseringsproces; dit is werkwijze-informatie, geen wettelijke norm voor een gemeenschapsgroep.

Hoe vergelijken we een scanner kopen met laten scannen?

Vraag bij uitbesteden welke resolutie, bestandsformaten en behandeling van stof en krassen zijn inbegrepen. Neem bij eigen verwerking ook de tijd voor reinigen, controleren en ordenen mee en vergelijk die werklast met de behoeften van de groep.

Welke garantie geldt bij aankoop voor de groep?

De Rijksoverheid onderscheidt wettelijke garantie van aanvullende fabrieks- of verkopersgarantie en vermeldt geen vaste wettelijke garantietermijn in Nederland. Controleer vóór aankoop op wiens naam de groep koopt en welke voorwaarden bij die aankoop gelden; informatie over consumentenkoop is niet zonder meer van toepassing op een aankoop namens een organisatie.

Mogen we herkenbare personen op gedigitaliseerde dia’s online zetten?

Niet zonder eerst de privacygrondslag en het publicatiedoel te beoordelen. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens zijn herkenbare personen op foto’s persoonsgegevens; voor internetpublicatie is in de meeste gevallen toestemming nodig. Controleer wat in de situatie van de groep van toepassing is voordat je beelden online plaatst.

Geeft bezit van de dia’s de groep ook het recht om de foto’s te verspreiden?

Nee, het bezit van een fysieke dia geeft niet vanzelf het recht om een auteursrechtelijk beschermde foto te verspreiden of openbaar te maken. De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen een thuiskopie voor eigen gebruik en verspreiding. Controleer wie de maker is en welke rechten gelden voordat de groep scans deelt.