Controleer bij een voedselallergie eerst het actuele etiket op ingrediënten, allergenen en mogelijke sporen; kies pas daarna tussen volkorenbrood en een milder smakende mix. Bruinbrood of een wit-volkorenmix is niet hetzelfde als volkorenbrood en biedt geen oplossing voor coeliakie. Dan is een expliciet glutenvrij product nodig; bij tarweallergie en andere allergieën moet ook daarvan de volledige allergeneninformatie bij de individuele behoefte passen.
Een gewoon brood met witte en volkoren meelbestanddelen is geen alternatief voor een brood dat bij de vereiste gluten- of tarwevermijding past. De Nederlandse Coeliakie Vereniging licht toe waarom bij coeliakie een expliciete glutenvrije aanduiding van belang is; bij tarweallergie blijft controle van de ingrediënten nodig.
Als tarwe geen bezwaar is maar bijvoorbeeld melk, soja, sesam, ei, noten of lupine wel, zijn de ingrediënten en eventuele waarschuwingen voor mogelijke sporen van het gekozen brood bepalend.
Een mildere smaak of fijnere structuur kan de keuze beïnvloeden. Volgens het Voedingscentrum is brood met een mix van volkorenmeel en bloem echter niet hetzelfde als brood met de aanduiding volkoren.
Wanneer: Als de eter de ingrediënten verdraagt en een brood van 100% volkorenmeel zoekt.
Let op: De aanduiding volkoren zegt niets over de afwezigheid van allergenen of mogelijke sporen.
Wanneer: Als smaak of structuur de keuze bepaalt en de ingrediënten bij de eter passen.
Let op: Een mix heeft niet dezelfde graansamenstelling als brood met de aanduiding volkoren en neemt gluten- of tarwebeperkingen niet weg.
Wanneer: Bij coeliakie is een expliciete glutenvrije aanduiding het vertrekpunt.
Let op: Glutenvrij betekent niet automatisch tarwevrij of vrij van andere relevante allergenen; ook kruiscontact bij het bereiden verdient aandacht.
| Aandachtspunt | Controle bij aankoop | Voor wie vooral |
|---|---|---|
| Gluten of tarwe vermijden | Zoek bij coeliakie naar de glutenvrije aanduiding. Controleer bij tarweallergie daarnaast de ingrediënten en relevante waarschuwingen. | Als gluten of tarwe vermeden moet worden, gaat geschiktheid vóór een vertrouwde broodstructuur. Voor ongeveer 42% van de consumenten staat deze behoefte voorop. |
| Andere allergenen en mogelijke sporen | Lees de allergenen in de ingrediëntenlijst en de vermelding ‘kan bevatten’ op de actuele verpakking. | Wie tarwe kan eten maar bijvoorbeeld melk, soja of sesam moet vermijden, heeft aan de broodnaam alleen niet genoeg. Ongeveer 33% van de consumenten geeft deze controle voorrang. |
| Mildere smaak en structuur | Controleer de aanduiding volkoren als 100% volkorenmeel het doel is; vergelijk pas na de allergenencontrole de samenstelling van een mix of fijner gemalen brood. | Voor een kieskeurige eter kan de smaak doorslaggevend zijn zodra het brood bij de allergie past. Bij ongeveer 17% van de consumenten is dat de belangrijkste keuzevraag. |
| Bakkerszout en jodium | Zoek op de verpakking naar gejodeerd bakkerszout of vraag bij onverpakt brood naar het gebruikte zout. | Als de soort bakkerszout de keuze bepaalt, biedt de kleur van het brood geen uitsluitsel. Deze vraag staat bij ongeveer 8% van de consumenten voorop. |
Volgens het Voedingscentrum is bruinbrood gemaakt met een combinatie van volkorenmeel en bloem. De kleur of de naam meergranen bevestigt niet dat een brood van 100% volkorenmeel is gemaakt.
Gebruik de aanduiding volkoren als je specifiek die graansamenstelling zoekt. Kies een mix bewust om zijn smaak of structuur, niet omdat die hetzelfde zou zijn.
Ook volkorenbrood kan andere relevante ingrediënten of mogelijke sporen bevatten. Het Voedingscentrum noemt onder meer melkproducten, ei en sojameel als mogelijke bestanddelen van broodverbetermiddelen.
Lees de ingrediënten en allergenenwaarschuwingen van de verpakking die je daadwerkelijk koopt.
Een fijne maling of lichte kleur verandert niets aan de gluten in gebruikte glutenbevattende granen. Volgens de Nederlandse Coeliakie Vereniging kunnen kruimels van gewoon brood bovendien op glutenvrij voedsel terechtkomen.
Kies bij coeliakie een expliciet glutenvrij product en voorkom contact met kruimels via keukengerei en gedeeld beleg.
Het gebruikte zout is niet af te leiden uit de broodsoort of kleur. Een vermelding van gejodeerd bakkerszout bij één product geldt niet automatisch voor een ander brood.
Controleer het ingrediënt op de verpakking of vraag bij onverpakt brood na welk zout is gebruikt.
Een vertrekpunt als je vóór een winkelbezoek de informatie van een specifiek verpakt brood wilt lezen.
Relevant wanneer je ingrediënten en allergenen per specifiek brood online wilt vergelijken.
Relevant als je ovenvers brood of een fijner gemalen volkorenvariant overweegt.
Een vergelijkingspunt voor dagvers en voorverpakt brood.
Een vergelijkingspunt als je een specifiek volkoren vloerbrood wilt bekijken.
Deze producten horen bij de glutenvrije route, niet bij de keuze tussen gewoon volkorenbrood en een wit-volkorenmix. Controleer voor de beoogde eter steeds de actuele ingrediënten, waarschuwingen en productvorm.
Afbeelding niet beschikbaar
Een optie om te bekijken als je een glutenvrij broodproduct zoekt. Controleer vóór aankoop of deze uitvoering mini-baguettes of een meelmix betreft; let op de actuele allergeneninformatie, waaronder de vermeldingen over soja en mogelijke sporen van lupine en mosterd.
Afbeelding niet beschikbaar
Voor wie zelf glutenvrij brood wil bereiden: dit is een meelmix van 1 kg, geen kant-en-klaar brood. Controleer bij een soja-allergie de actuele ingrediënten en waarschuwingen op de verpakking.
Een gewone wit-volkorenmix is geen glutenvrij alternatief bij coeliakie. Kies daarvoor een expliciet glutenvrij product en lees de overige allergeneninformatie. Bij tarweallergie moet je ook van een glutenvrij product de ingrediënten en waarschuwingen op tarwe beoordelen.
Omdat de samenstelling en allergeneninformatie kunnen veranderen. Albert Heijn en PLUS waarschuwen hiervoor bij hun productinformatie; controleer daarom de verpakking van het brood dat je op dat moment koopt.
Dat kun je niet uit de broodsoort afleiden. Controleer bij verpakt brood de ingrediënten op gejodeerd bakkerszout en vraag bij onverpakt brood welk zout is gebruikt.
Gebruik schoon keukengerei en voorkom dat kruimels van gewoon brood in gedeeld beleg terechtkomen. De Nederlandse Coeliakie Vereniging wijst erop dat gluten op die manier naar glutenvrij voedsel kunnen worden overgedragen.
