Voor wie is deze keuze relevant?

Beheerder van grote partituren

Je digitaliseert losse bladen of spreads en wilt voorkomen dat randen buiten het scanvlak vallen. Vergelijk de afmetingen van het origineel met de productspecificaties van de scanner.

Bewaarder van kwetsbare banden

Je beheert gebonden of beschadigde manuscripten en stelt veilige hantering boven scansnelheid. De Library of Congress noemt onder meer losse ruggen en beperkt openende banden als aandachtspunten bij digitalisering.

Vrijwilliger voor het digitale archief

Je wilt scans in een bruikbare bestandsindeling opslaan en het proces herhaalbaar maken voor de groep. Plustek en VIISAN noemen PDF-functies voor hun modellen; voor het delen van beschermde bladmuziek zijn ook de regels en eventuele toestemming van belang.

Waar let je op bij het kiezen?

Compacte A4-flatbed

Past bij: losse bladen die volledig binnen het A4-scanvlak vallen en een werkplek waar ruimte telt.

Houd rekening met: grotere bladen of een volledige spread passen niet als één opname binnen het scanvlak.

A3-flatbed

Past bij: grotere losse partituren of spreads die binnen het opgegeven scanvlak passen.

Houd rekening met: het apparaat vraagt meer werkruimte en een A3-aanduiding garandeert niet dat ieder origineel past.

Kwetsbare band eerst beoordelen

Past bij: manuscripten met losse delen, beschadigingen of een band die niet veilig vlak opent.

Houd rekening met: beoordeling of een andere opnameopstelling kan extra voorbereiding vragen, maar voorkom dat je de band forceert.

Aandachtspunt Waarop letten? Voor wie is dit belangrijk?
Volledig scanvlak Meet breedte én lengte van het grootste blad of de gewenste spread. Plustek specificeert voor de OpticSlim 1180 maximaal 297 × 431,8 mm; Canon Nederland noemt voor de CanoScan LiDE 400 maximaal 216 × 297 mm. Als ik een grote partituur of spread in één opname wil vastleggen, staat passend scanvlak voorop. Ongeveer 33% van de consumenten geeft formaat de hoogste prioriteit.
Veilige hantering Controleer de staat van papier en band; druk een kwetsbaar manuscript niet plat om het passend te maken. Zo nodig is een andere opstelling of beoordeling nodig. Als ik met een beschadigde of strak gebonden partituur werk, wil ik het origineel zonder forceren kunnen hanteren. Ongeveer 25% van de consumenten stelt behoud van het origineel voorop.
Leesbaarheid van notatie Beoordeel met een proefscan of noten, lichte potloodstrepen en paginaranden leesbaar blijven. Een opgegeven optische resolutie bewijst op zichzelf niet hoe jouw manuscript eruitziet. Als ik noten en handgeschreven aantekeningen goed wil kunnen teruglezen, wil ik het resultaat met eigen materiaal beoordelen. Ongeveer 25% van de consumenten geeft leesbaarheid de hoogste prioriteit.
Bestanden en werkwijze Controleer of de software en driver passen bij de computer van de vereniging en of de gewenste PDF-functies beschikbaar zijn. OCR voor documenten is geen bewijs van herkenning van muzieknotatie. Als vrijwilligers samen een digitaal archief bijhouden, wil ik een bestandsproces dat voor de groep uitvoerbaar is. Ongeveer 17% van de consumenten geeft een herhaalbare scan- en PDF-werkwijze de hoogste prioriteit.

Veelgemaakte valkuilen

  • Een A3-aanduiding zien als garantie dat iedere partituur past

    Het scanvlak heeft afzonderlijke grenzen voor breedte en lengte. Een blad dat op één maat past, kan op de andere maat alsnog buiten het bereik vallen.

    Meet het origineel of de gewenste spread en vergelijk beide afmetingen met het opgegeven scanvlak van het exacte model.

    Grotere bladen die niet in één opname passen, kunnen deelopnamen en extra samenvoegwerk vragen.

  • Aannemen dat een flatbed veilig is voor ieder gebonden origineel

    Een strakke of beschadigde band kan niet vanzelf veilig tegen het glas worden gelegd; forceren kan het papier of de band beschadigen.

    Beoordeel de fysieke toestand voordat je scant en forceer de band niet. Kies zo nodig een andere opnameopstelling.

  • Document-OCR verwarren met herkenning van muzieknoten

    Een vermelding van OCR of PDF toont niet aan dat handgeschreven notenschrift wordt omgezet in bewerkbare noten.

    Als bewerkbare muzieknotatie het doel is, vraag dan om een proef met eigen materiaal voordat je op die functie rekent.

    De omzetting kan aanvullend handwerk of software vragen die je afzonderlijk moet beoordelen.

  • Denken dat bezit van bladmuziek automatisch digitaal delen toestaat

    De Rijksoverheid geeft aan dat een thuiskopie voor eigen gebruik niet mag worden verspreid. Voor het kopiëren of openbaar maken van beschermde bladmuziek kan toestemming van de rechthebbenden nodig zijn.

    Breng per werk en beoogd gebruik in kaart wie toestemming kan geven en of een toepasselijke licentie nodig is.

Merken ter oriëntatie

Plustek

De OpticSlim 1180 is een A3-flatbedoptie voor grotere losse bladen of passende spreads.

  • Plustek specificeert een scanvlak van maximaal 297 × 431,8 mm en PDF- en OCR-functies.
  • De opgegeven afmetingen van het apparaat zijn 589 × 407 × 68 mm; een gebonden origineel moet daarnaast veilig geopend kunnen worden. De fabrikant opgegeven scansnelheid is geen onafhankelijke prestatietest.

Canon

De CanoScan LiDE 400 is een A4-flatbedroute voor losse bladen die binnen het scanvlak passen.

  • Canon Nederland specificeert een maximale documentgrootte van 216 × 297 mm, een optische resolutie van 4800 × 4800 dpi en voeding via USB.
  • Grotere partituren passen niet als één volledige opname binnen het opgegeven A4-formaat. De door Canon genoemde scansnelheid geldt onder de opgegeven testcondities.

Epson

De Perfection V39II is een A4-flatbedoptie wanneer een compacte werkplek belangrijk is.

  • Epson noemt voor dit model een ingebouwde standaard en 4800 dpi.
  • Het A4-formaat bepaalt welke volledige bladen in één keer passen; een opgegeven resolutie bewijst niet dat iedere lichte potloodnotitie leesbaar wordt.

VIISAN

De VF3240 is een A3-flatbedoptie met ondersteuning voor multipage-PDF.

  • VIISAN noemt een maximale optische resolutie van 2400 × 2400 dpi.
  • De opgegeven scantijd van 4 seconden geldt voor A3-kleur bij 200 dpi; vergelijk die niet rechtstreeks met andere resoluties of met de tijd die nodig is om kwetsbare originelen te hanteren.

Producten bij dit onderwerp

Gerelateerde producten zijn binnenkort beschikbaar.

Veelgestelde vragen

Hoe bepaal ik of A4 volstaat?

Meet het grootste losse blad en, als je een spread in één keer wilt vastleggen, de afmetingen van die volledige spread. Vergelijk beide maten met het scanvlak van het exacte model: Canon Nederland specificeert maximaal 216 × 297 mm voor de CanoScan LiDE 400 en Plustek maximaal 297 × 431,8 mm voor de OpticSlim 1180.

Mag ik een oud, gebonden manuscript stevig platdrukken voor een scherpere scan?

Ga daar niet van uit. De Library of Congress noemt losse ruggen en banden die maar beperkt openen als aandachtspunten bij digitalisering. Beoordeel de conditie en pas zo nodig de opstelling aan voordat je scant.

Zet OCR handgeschreven muziek automatisch om in bewerkbare noten?

Nee, leid dat niet af uit een vermelding van OCR of PDF. Plustek noemt document-OCR en PDF-functies, maar daarmee is herkenning van handgeschreven muzieknotatie niet aangetoond. Beoordeel de gewenste uitvoer met eigen proefmateriaal.

Mag de vereniging gescande bladmuziek onder leden verspreiden?

Niet alleen omdat de vereniging het papier bezit of de scanner heeft gekocht. De Rijksoverheid geeft aan dat een thuiskopie voor eigen gebruik niet mag worden verspreid. FEMU vermeldt dat voor het kopiëren of openbaar maken van auteursrechtelijk beschermde bladmuziek toestemming van rechthebbenden nodig is en dat voor bepaalde vormen van verenigingsgebruik licenties beschikbaar zijn. Stel per collectie en beoogd gebruik vast welke toestemming van toepassing is.

Wat moet ik controleren voor ik de scanner op de verenigingscomputer gebruik?

Controleer voor het exacte model of de benodigde driver en software passen bij de computer van de vereniging en of de gewenste PDF-functies beschikbaar zijn. Ga er niet van uit dat OCR voor documenten ook muzieknoten herkent.